Thomas Edison: życie, żarówka i inne wynalazki. Wojna z Nikola Tesla
- Ryszard Skarbek
- 5 dni temu
- 14 minut(y) czytania
Zaktualizowano: 4 dni temu
Thomas Edison, znany powszechnie jako jeden z największych innowatorów w dziejach techniki, kojarzy się przede wszystkim z żarówką węglową. Ale historia jego dokonań, a także relacji z innymi ważnymi postaciami tamtych czasów, jest znacznie bogatsza i bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać.
W niniejszym tekście przyjrzymy się, kim naprawdę był Thomas Alva Edison, jak powstawały jego wynalazki i jak działało jego słynne laboratorium. Wyjaśnimy również, dlaczego często przedstawia się go jako wybitnego specjalistę od patentów, a nie zawsze twórcę „od zera” oraz skąd wzięła się opinia, że „był kłamcą”.
To fascynująca, pełna ważnych szczegółów i faktów historycznych opowieść oparta na rzetelnych źródłach, która pozwoli zrozumieć, dlaczego Edison miał potężny wpływ na rozwój całego świata.
Kim był Thomas Alva Edison i dlaczego uznaje się go za jednego z najważniejszych wynalazców?
Jest jedną z ikon amerykańskiej historii technologii. Choć często przedstawia się go prostym skrótem „człowiek, który wynalazł żarówkę”, fakty są bardziej złożone.
Thomas Alva Edison to amerykański wynalazca, który zarejestrował ponad 1000 patentów i kierował najlepszymi zespołami badawczymi tamtej epoki. Dla wielu historyków to właśnie jego podejście do innowacyjności i sposób organizacji pracy zmieniły świat.
Jego największą zaletą była umiejętność zamieniania kreatywnych pomysłów w praktyczne rozwiązania, które można było produkować na szeroką skalę. Odznaczał się wyjątkową przedsiębiorczością i chyba jako pierwszy zrozumiał znaczenie zaplecza badawczo-rozwojowego. Potrafił też dbać o swoje interesy i często był bezwzględny w dochodzeniu swoich praw.
Był samoukiem. Nie skończył nawet szkoły podstawowej. Cechował go wyjątkowy pragmatyzm, zdolności organizacyjne i sprawność w zamienianiu idei w chronione prawem zgłoszenia patentowe. To było coś, czego brakowało jednemu z jego głównych oponentów - Nikoli Tesli.
Edison: Życie prywatne. Żony i dzieci.
Poznajmy krótką biografię wybitnego człowieka z przełomu XIX i XX wieku.
Dzieciństwo i młodość. Od Milan w stanie Ohio do Port Huron i Bostonu.
Thomas Alva Edison urodził się 11 lutego 1847 roku w Milan w stanie Ohio, a jego rodzicami byli Samuel Ogden Edison oraz Nancy Matthews Elliott.
Ojciec prowadził własną firmę, która handlowała drewnem budowlanym. To on wybrał synowi drugie imię "Alva", aby upamiętnić przyjaciela, z którym prowadził interesy. To sprawiło, że w dzieciństwie najbliżsi zwracali się to Thomasa "Al". Matka była nauczycielką, a Thomas był najmłodszym z dzieci. Przed nim matka urodziła ich sześcioro, z których aż troje zmarło.
Gdy miał 7 lat jego rodzina przeniosła się do miasteczka Port Huron. W wieku 8 lat zaczął uczęszczać do szkoły. Nie pasował jednak do XIX-wiecznego systemu szkolnictwa, który był oparty na dyscyplinie, a jedną ze stosowanych kar była chłosta. Lubił zdobywać wiedzę na własną rękę i zadawał niezliczoną ilość dociekliwych pytań. To denerwowało nauczycieli i sprawiło, że zaczęli go traktować jako "duży problem".
Efektem "nieprzystosowania" było opuszczenie szkoły i rozpoczęcie indywidualnej nauki w domu. Tak powstała też historia Listu do Matki, który rzekomo napisał dyrektor szkoły opisując syna jako "upośledzonego umysłowo". Piszemy o tym szeroko w dedykowanym artykule dostępnym na naszym blogu.
W wieku 9 lat Al przeczytał książkę, w której opisane były proste eksperymenty. Był tak zafascynowany jej treścią, że sam przeprowadził wszystkie doświadczenia. Później urządził w swoim pokoju małe laboratorium i zaczął wymyślać własne. Kiedy niechcący zniszczył meble, jego matka kazała mu przenieść się do piwnicy. Tam mały eksperymentator pracował dalej powodując eksplozje, które wstrząsały całym domem. To wzbudzało złość ojca, ale matka uspokajała go jednak mówiąc, że wie co robi.
W wieku 10 lat Al stał się miejscowym ekspertem od systemu telegraficznego. Samodzielnie uruchomił urządzenie telegraficzne na stacji kolejowej w swoim miasteczku. To wprowadziło go w świat systemów elektrycznych. W tym czasie ojciec zaczął również zabierać syna na wspólne wyjazdy handlowe po Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.
Gdy miał 12 lat, powstała kolej łącząca jego miasteczko z miastem Detroit. Al dostrzegł w tym okazję do zarobienia pieniędzy. Potrzebowała ich zarówno jego rodzina, jak i on sam ze względu na swoje kosztowne hobby. Zaczął pracować jako sprzedawca gazet w pociągu. A żeby zwiększyć zarobek, sam rozszerzył ofertę o napoje chłodzące i słodycze.
Po zakończeniu trasy w Detroit udawał się do biblioteki, gdzie wypożyczał różne książki, Czytał je również podczas jazdy pociągiem. Miał swoje miejsce w wagonie bagażowym i nawet w tym miejscu zaczął przeprowadzać eksperymenty. Podczas jednego z nich wywołał pożar w całym wagonie, a poparzony konduktor wyrzucił go z pociągu wraz ze wszystkimi przyrządami.
W tym czasie pojawiły się też poważne problemy ze słuchem. Thomas całkowicie ogłuchł na jedno ucho i ledwo słyszał na drugie. Historyk Paul Israel uważa, że przyczyną była przebyta w dzieciństwie szkarlatyna i nawracające, nieleczone zapalenia ucha środkowego.
W 1861, kiedy miał 14 lat, wybuchła wojna secesyjna. Wiadomości z frontu były opisywane w gazetach, które sprzedawał. Aby zmaksymalizować zysk, najpierw zapoznawał się z próbną odbitką najważniejszych informacji, jakie miały zostać wydrukowane w danym dniu. Gdy były w nich ważne wiadomości, wówczas zabierał ze sobą odpowiednio więcej gazet.
Thomas stworzył też własną gazetę „Grand Trunk Herald”, którą sprzedawał wraz z innymi. Ukazała się w zaledwie dwudziestu czterech numerach, ale wyróżniała się oryginalnym sposobem relacjonowania lokalnych wiadomości. Prenumerowało ją pięćset osób, a Edison był zawsze dumny ze swojej pracy w pociągu i aż do śmierci wisiała w jego domu ramka z pierwszym numerem „Grand Trunk Herald”.
W wieku 15 lat uratował dziecko przed uderzeniem pędzącego pociągu. Przestał jeździć pociągiem i podróżować z ojcem po kraju. Zajął się za to budową własnego laboratorium, w którym rozpoczął eksperymenty z telegrafem i innymi sposobami przesyłania informacji za pomocą prądu.
W latach 1863 – 1869 Edison pracował jako telegrafista Western Union w Ontario, Michigan, Kentucky, Ohio i Massachusetts. Równocześnie pisał wiadomości i artykuły dla agencji informacyjnej Associated Press oraz National Telegraph Union. Cały czas prowadził swoje eksperymenty i do tego uczył się hiszpańskiego. To niejednokrotnie kolidowało z jego pracą na etacie.
W wieku 16 lat młody Edison stał się sławny. Był jednym z najbardziej znanych amerykańskich ekspertów w dziedzinie telegrafii.
W roku 1967 przeprowadził się do Bostonu kontynuując pracę dla Western Union. 1 czerwca 1869 r. zarejestrował swój pierwszy patent nr 90 646 na rejestrator głosu.
Dorosłość.
W 1969 roku Thomas przeniósł się do Nowego Jorku. W październiku tego roku, wraz z Franklinem Leonardem Pope, założyli własną firmę, która zarabiała głównie na dzierżawie linii telegraficznych. Udało im się przyciągnąć bogatych i wpływowych inwestorów. Za te pieniądze w ciągu kilku miesięcy zatrudnili pięćdziesięciu pracowników i otworzyli duży sklep w Newark. Edison ściśle regulował pracę i wydajność swoich pracowników, przeprowadzając jednocześnie wiele eksperymentów.
Firma rozwinęła się szybko do kilkuset osób, a w 1874 roku Edison otrzymał 30 000 dolarów (833 735 dolarów wg przelicznika na rok 2024) za wynalezienie pierwszego telegrafu, który mógł jednocześnie przesyłać cztery wiadomości jednym przewodem. Za te pieniądze zainwestował w kolejkę Port Huron Street, której właścicielem był jego brat William Pitt. Zatrudnił też młodego siostrzeńca i ojca.
To właśnie wtedy wpadł na poważne pomysły na rozwój urządzeń komunikacyjnych, w tym na udoskonalenie telefonu Bella, wykorzystując tzw. mikrofon węglowy. Tak rozpoczął się okres wielkiej prosperity, zarówno wynalazczej, jak i biznesowej. W następnych akapitach opiszemy najważniejsze z wydarzeń. A tymczasem wróćmy do życia prywatnego.
25 grudnia 1871 Edison ożenił się po raz pierwszy z szesnastoletnią Mary Stilwell, którą spotkał dwa miesiące wcześniej w jednym ze swych sklepów. Miał z nią troje dzieci:
Marion Estelle, którą nazywano „Dot”.
Thomas Alva Edison Jr, którego nazywano „Dash”.
William Leslie Edison, również wynalazca i absolwent Sheffield Scientific School w New Haven (obecnie część Uniwersytetu Yale).
Pierwsza żona, Mary, zmarła 9 sierpnia 1884. Jedni historycy sądzą, że przyczyną zgonu był guz mózgu, inni uważają, że było to przedawkowanie morfiny.
24 lutego 1886, w wieku 39 lat, Edison ożenił się ponownie. Tym razem z dwudziestoletnią Miną Miller. Była córką Lewisa Millera - wynalazcy, dobroczyńcy i współzałożyciela Chautauqua Institution. Z nią również miał troje dzieci:
Madeleine, która wyszła za mąż za Johna Eyre Sloane.
Charles Edison, który po śmierci ojca przejął jego konsorcjum. Później został również wybrany gubernatorem stanu New Jersey.
Theodore, który opatentował ponad 80 swoich wynalazków.
Druga żona, Mina, przeżyła męża. Zmarła 24 sierpnia 1947.
Późne lata.
Pomimo nie najlepszego stanu zdrowia Edison prowadził działalność gospodarczą niemalże do wieku 79 lat. Pamiętajmy, że od dzieciństwa był niemalże głuchy. Ponadto w latach dorosłych przeszedł zapalenie opłucnej i trzy zabiegi chirurgiczne usunięcia ropni poniżej ucha. W 1926 roku przekazał prowadzenie biznesu swemu synowi Charlesowi.
We wrześniu 1930 r, nieco ponad rok przed jego śmiercią, firma Lackawanna Railroad uruchomiła podmiejską linię kolejową z Hoboken do Montclair, Dover i Gladstone. Pomimo słabego stanu zdrowia, Edison podjął się uroczystego poprowadzenia pierwszego elektrycznego pociągu MU (Multiple-Unit), który odjechał z terminalu Lackawanna w Hoboken. Kierował nim przez całą pierwsza milę.
Śmierć.
Edison zmarł 18 października 1931 roku w swojej posiadłości w Glenmont i tam został pochowany. Ostatnie słowa Edisona wypowiedziane przed śmiercią do swojej żony brzmiały:
Tam jest bardzo pięknie.
"Ostatni oddech Edisona" jest przechowywany w probówce i dostępny w muzeum Henry'ego Forda niedaleko Detroit. To syn zmarłego, Charles, kazał przygotować tę probówkę i wysłał ją Fordowi jako symbol przyjaźni z wielkim magnatem. Wykonano także pośmiertną gipsową maskę i odlewy dłoni.
A teraz wróćmy do jego życia zawodowego i poznajmy jego największe osiągnięcia.
Menlo Park – pierwsze na świecie przemysłowe laboratorium wynalazcze.
W roku 1876 Thomas Edison założył rewolucyjne laboratorium w Menlo Park w stanie New Jersey. To była nowość na skalę światową. Po raz pierwszy przedsiębiorca stworzył miejsce, w którym inżynierowie, chemicy i fizycy pracowali wspólnie nad masową "produkcją" wynalazków.
Założyciel sam pracował długimi godzinami i oczekiwał, że otoczenie pójdzie w jego ślady. Często oznaczało to 18 godzin pracy dziennie od poniedziałku do piątku oraz dodatkową pracę w sobotę i niedzielę. Zatrudniał też kilku prawników patentowych i często prowadził spory sądowe. To pozwalało mu kwestionować prawa własności intelektualnej innych innowatorów.
W ciągu nieco ponad dekady laboratorium rozrosło się do rozmiarów dwóch kwartałów miasta. Jego twórca dążył do tego, aby dysponowało „zapasami niemal każdego możliwego materiału”.
1887 roku zgromadzono tam „osiem tysięcy rodzajów chemikaliów, wszelkiego rodzaju śruby, igły każdego rozmiaru, wszelkiego rodzaju sznurki i druty, sierść ludzi, koni, świń, krów, królików, kóz, norek, wielbłądów, jedwab o każdej fakturze, kokony, różne rodzaje kopyt, zęby rekina, rogi jelenia, skorupy żółwi, korek, żywicę, lakier i olej, pióra strusie, ogon pawia, gagat, bursztyn, kauczuk, wszystkie rudy i wiele innych artefaktów”.
To "centrum produkcji pomysłów" stało się podstawą do założenia wielu przedsiębiorstw. Najważniejsze z nich to The Edison Machine Works, The Edison Illuminating Company, The Continental Edison Company działające w Europie oraz The Edison Electric Light Company. To ostatnie powstało w roku 1886 przy współudziale finansisty J.P. Morgana i bardzo zamożnej rodziny Vanderbiltów. Miało odegrać kluczową rolę w tworzeniu całej infrastruktury opartej na prądzie stałym.
West Orange i rozwój Edison Electric Light Company.
Po sukcesie Menlo Park, jak również z powodu strajków jego pracowników, w roku 1887 Edison otworzył kolejny kompleks badawczy w West Orange. Z czasem stał się on 10-krotnie większy od pierwszego centrum.
W grudniu 1914 r. wybuchł tam wielki pożar, który strawił część budynków. W roku 1915 wszystkie zostały odbudowane. Obecnie mieści się tam muzeum. Źródła podają, że odbudowa kosztowała gigantyczną jak na tamte czasy sumę 1.5 miliona dolarów.
W tym okresie Edison skoncentrował swoją działalność na przemyśle energetycznym, filmie, jak również urządzeniach związanych z nagrywaniem i odtwarzaniem dźwięku. Zajmował się również badaniami nad roślinami, z których można wytwarzać kauczuk. Ponadto zarządzał produkcją chemikaliów, cementu, testowaniem promieni rentgenowskich oraz wydobywaniem i wzbogacaniem rud żelaza.
W roku 1896 jego ścieżka skrzyżowała się z Henry Fordem, który podjął pracę w Illuminating Company. Ta znajomość przerodziła się w przyjaźń, która trwała do końca życia. Thomas zachęcał Henry'ego do rozpoczęcia swojego własnego biznesu samochodowego, co zaowocowało powstaniem The Ford Motor Company i pojawieniem się na rynku słynnego Modelu T w roku 1908.
W latach 1914–1924 Thomas i Henry odbywali coroczne wyprawy kempingowe. Uczestniczyli w nich również Harvey Firestone i przyrodnik John Burroughs. Wyprawy te stanowiły ruchomą reklamę samochodów Forda, opon Firestone i wszystkiego, co Edison robił w danym momencie. Za każdym razem dołączał do nich zespół reporterów, aby zapewnić rozpowszechnienie informacji.
W 1921 roku amerykańska gospodarka wkroczyła w recesję. Ale sprawny, choć leciwy już przedsiębiorca miał doświadczenie w prowadzeniu swoich firm przez trudne czasy. Widział też, jak kilku jego przyjaciół zbankrutowało, gdy nie poradzili sobie z zarządzaniem. I był gotów na bolesne decyzje. Zwolnił tysiące pracowników, w tym kadrę kierowniczą i dzięki temu jego biznes przetrwał.
Edison: wynalazki. Fonograf, kamera, kinetoskop, akumulator i inne.
Edison skonstruował lub zorganizował opracowanie ponad 1 000 różnych przełomowych urządzeń. Nie wszystkie były wynalazkami. Wiele z nich to były udoskonalenia rozwiązań stworzonych przez innych, które nadawały się do szybkiego praktycznego zastosowania. Warto być świadomym tej istotnej różnicy i źródła wielu nieporozumień w historii wynalazczości.
Wśród rzeczywistych wynalazków Edisona najczęściej wymieniane są:
automatyczny telegraf (1869),
pióro elektryczne (1875 - 1876),
fonograf, który zapisywał dźwięk na walcach i tym samym urządzeniem można było ten dźwięk odtwarzać (1877),
pierwsza na świecie elektrownia publicznego użytku (Pearl Street Station 1879 - 1882),
pierwsza kamera filmowa, tzw. kinetograf (ang. kinetograph, 1891),
kinetoskop, czyli urządzenie do indywidualnego oglądania filmu (ang. kinetoscope, 1891),
akumulator niklowo-żelazowy (1901).
W 1883 odkrył również emisję termoelektronową. Było to jego jedyne odkrycie istniejących już w przyrodzie praw.
Czego Edison NIE wynalazł, ale zarejestrował patenty na znaczące udoskonalenia.
Wśród urządzeń, które znacząco udoskonalił, ale NIE był ich wynalazcą wymienić należy przede wszystkim poniższe konstrukcje.
Prądnica prądu stałego i silnik prądu stałego (1879-1882).
Dostosował je do pracy ciągłej i przemysłowej oraz włączył je w spójny system energetyczny.
Mikrofon węglowy (1877 - 1878).
Zastosował granulowany węgiel zamiast litego, uzyskał znacznie silniejszy sygnał elektryczny, sprawił, że mikrofon stał się praktyczny w codziennym użyciu, umożliwił realne funkcjonowanie telefonu Bella na dłuższych dystansach. To udoskonalenie było tak przełomowe, że przez dziesięciolecia mikrofony węglowe były standardem w telefonii.
Żarówka elektryczna (1879).
W jednym z kolejnych akapitów tego artykułu wyjaśnimy to w szczegółach.
Obrotowy piec do cementu (1903).
Opracował większe piece działające w wyższych temperaturach z lepszą jakością wypalania. Próbował nawet budować domy z betonu (odlewane w całości).
Wśród innych urządzeń, które są mu błędnie przypisywane znajdują się:
chłodziarka,
dyktafon,
fluoroskop,
gramofon i płyta gramofonowa,
krzesło elektryczne,
maszyna do pisania,
sztuczna guma o nazwie "buna",
taśma filmowa.
Jak działania Edisona wpłynęły na przyszłość biznesu, nauki i ludzi?
Wpływ tego twórcy i przedsiębiorcy jest trudny do przecenienia. Wystarczy tylko wziąć pod uwagę ilość rozwiązań, które opatentował Edison oraz niesamowitą różnorodność branż, w których bardzo aktywnie działał. Jest najlepszym przykładem tego, czym różni się kreatywność od innowacyjności (czyli umiejętności wprowadzania kreatywnych idei w życie).
Joseph Henry, ówczesny prezydent the National Academy of Sciences i jeden z najbardziej szanowanych naukowców tamtych czasów, określił go słowami:
"The most ingenious inventor in this country ... or in any other".
Warto również wiedzieć, że Thomas Edison, to założyciel prestiżowego czasopisma naukowego "Science" (1880) i pomimo braku formalnego wykształcenia członek Narodowej Akademii Nauk (od roku 1927).
Osobiście poznał kilku prezydentów USA. Wśród nich byli m.in: Rutherford B. Hayes, Benjamin Harrison, Calvina Coolidge i Herbert Hoover. Można powiedzieć, że znał osobiście wszystkich potentatów biznesowych i finansowych tamtych czasów.
I choć często oskarża się go o nieetyczne postępowanie, warto wiedzieć, że na skutek nieuczciwych działań sam został usunięty z zarządu firmy, którą stworzył - the Edison General Electric. Co więcej, jego nazwisko zostało usunięte z nazwy i tak powstało działające do dziś the General Electric.
Wynaleziony przez niego kineskop instalowano w Stanach Zjednoczonych w salonach gier za grosze, aby ludzie mogli oglądać krótkie, proste filmy. Sprzedawano je również w setkach do Holandii, Włoch, Niemiec i Austro-Węgier.
Jego studio filmowe wyprodukowało prawie 1200 filmów. Większość produkcji stanowiły filmy krótkometrażowe, prezentujące wszystko. Najbardziej znane tytuły to „Kichnięcie Freda Otta” (1894), „Pocałunek” (1896), „Wielki napad na pociąg” (1903), „Alicja w Krainie Czarów” (1910) i pierwszy film o Frankensteinie (1910).
Historyk Paul Israel określił go mianem „wolnomyśliciela”. W wywiadzie z 2 października 1910 roku Edison stwierdził:
Natura jest tym, co znamy. Nie znamy bogów religii. A natura nie jest łaskawa, miłosierna ani kochająca. Jeśli Bóg mnie stworzył – ten legendarny Bóg o trzech cechach, o których mówiłem: miłosierdziu, dobroci i miłości – to stworzył również rybę, którą łowię i jem. A gdzie tu Jego miłosierdzie, dobroć i miłość do tej ryby? Nie; natura nas stworzyła – natura to wszystko stworzyła – a nie bogowie religii.
Za te uwagi został nazwany ateistą i choć nie dał się wciągnąć w spór publicznie, wyjaśnił to później w prywatnym liście:
Źle zrozumiałeś cały artykuł, ponieważ pochopnie doszedłeś do wniosku, że zaprzecza on istnieniu Boga. Nie ma takiego zaprzeczenia. To, co ty nazywasz Bogiem, ja nazywam Naturą, Najwyższą Inteligencją, która rządzi materią. Artykuł stwierdza jedynie, że moim zdaniem wątpliwe jest, czy nasz intelekt, dusza, czy jakkolwiek to nazwać, żyje po śmierci jako byt, czy też rozproszy się z powrotem po komórkach, z których jesteśmy zbudowani.
Oświadczył również:
„Nie wierzę w Boga teologów; ale nie wątpię, że istnieje Najwyższa Inteligencja”.
I choć nie każdy wynalazek stworzył samodzielnie, to żaden inny człowiek XIX wieku nie miał tak ogromnego wpływu na rozwój nauki, technologii i przemysłu. Był mistrzem udoskonalania, systemowego myślenia i komercjalizacji technologii.
Czy Edison naprawdę wynalazł żarówkę?
Odpowiedź na pytanie "Kto wynalazł żarówkę?” nie jest prosta. Prawda historyczna jest złożona i najpierw należałoby doprecyzować, którą żarówkę mamy na myśli i z jakim włóknem.
Pierwsze koncepcje żarzącego się włókna istniały już wcześniej. Eksperymentowali z nimi m.in. Henry Woodward, Mathew Evans, Warren de la Rue, Humphry Davy, a także Joseph Wilson Swan. Piszemy o tym szeroko w osobnym tekście opublikowanym na blogu Empowerment Coaching Kraków.
Natomiast to Thomas Edison zbudował żarówkę elektryczną z włóknem węglowym, która była:
trwała,
bezpieczna,
stosunkowo tania w masowej produkcji,
gotowa do masowego wdrożenia.
Opatentował ją w USA 27 stycznia 1880 roku (wniosek złożył 4 listopada 1979). I był jedną z bardzo niewielu osób, które zrozumiały jak rewolucyjne może być to rozwiązanie i co jest potrzebne, aby je wdrożyć na szeroką skalę. Dlatego w dalszej kolejności opracował całą infrastrukturę do generacji i przesyłu prądu. To zapoczątkowało nową erę oświetlenia opartego na elektryczności, która odmieniła świat na zawsze.
Nikola Tesla i Thomas Edison: Współpraca, konflikt i dwie wizje elektryczności.
Relacja między Edisonem, a Teslą jest jedną z najczęściej komentowanych w historii nauki. Tesla pracował przez pewien czas dla Edisona po przybyciu do USA. Ich współpraca zakończyła się sporem, który z czasem przybrał formę medialnej rywalizacji.
Nikola Tesla wierzył w potęgę prądu przemiennego.
Edison promował prąd stały.
Obaj byli genialni, lecz działali w zupełnie innych paradygmatach. Ten pierwszy był wizjonerem. Ten drugi był pragmatykiem i przedsiębiorcą, który potrafił wdrażać pomysły na masową skalę.
W końcu doszło do słynnej „wojny prądów” zarówno na polu idei, jak i w obszarze biznesowym. Rozwijanie technologii opartej na stałym prądzie było dla Edisona sprawą kluczową, gdyż stanowiła ona podstawę całych systemów oświetleniowych jego firmy.
Z kolei w patenty Tesli na prąd zmienny zainwestował George Westinghouse, jeden z wielkich potentatów biznesowych tamtych czasów. Doszło więc do zderzenia gigantów, które miało zadecydować o zdobyciu lub oddaniu rynku zbytu o niebotycznych zyskach.
Prąd przemienny wygrał i króluje do dziś! A argumentem decydującym była różnica w możliwościach i kosztach przesyłu na duże odległości.
Nie zmienia to jednak faktu, że to Edison jako pierwszy stworzył elektrownię na prąd stały, a jego systemy oświetleniowe były bezprecedensowe.
Skąd wzięła się opinia, że Thomas Edison był kłamcą?
Współcześnie w popkulturze funkcjonuje mit, jakoby „Thomas Edison był kłamcą”.
W rzeczywistości opinia ta ma swoje źródła w:
niedokładnym zrozumieniu sporów patentowych,
interpretacjach konfliktów z Teslą,
sposobie działania jego zespołów badawczych,
uproszczonych narracjach internetowych.
W tamtej epoce wynalazca oznaczał często lidera dużego projektu. Taka osoba organizowała prace, finansowanie, testy, marketing i wdrożenia. Edison był takim liderem i dlatego wiele jego wynalazków było wynikiem pracy całych zespołów. To nie „kłamstwo”, lecz model tworzenia innowacji, który wprowadził.
Prawdą jest natomiast, że potrafił być bardzo skuteczny w zabezpieczaniu swoich interesów i bezwzględny w dochodzeniu swoich praw. To często budziło kontrowersje, rodziło plotki i różne wersje wydarzeń.
Podsumowanie – najważniejsze rzeczy do zapamiętania.
Thomas Edison to jeden z najbardziej produktywnych wynalazców w historii.
Jako pierwszy stworzył nowy model przemysłowej innowacji, który dziś jest standardem R&D.
Później Edison pozostawił po sobie ponad 1000 patentów i zmienił sposób, w jaki pracował świat nauki.
Jego dziedzictwo żyje w elektryczności, energetyce, fonografii i filmie.
Powstałe z jego firm General Electric to jedna z najważniejszych spółek technologicznych XX wieku.
Zobacz także:
Oriah Mountain Dreamer - zaproszenie do życia
Charles Bukowski cytaty po polsku i wiersze po angielsku
Ks. Jan Twardowski cytaty o śmierci, kochaniu, Bogu, byciu i dawaniu
Czy Blue Monday to mit?
Tim Gallwey - the Inner Game i początki nowoczesnego coachingu
Franz Kafka - o samotności człowieka
Ukraina: czym był Holodomor?
Sokrates - czyżby pierwszy dobry coach na świecie?
David Clutterbuck - ojciec współczesnego mentoringu
Noam Chomsky - komunikacja i manipulacja społeczna
Geneza coachingu - czy to zaczęło się jeszcze przed Chrystusem?
Keanu Reeves - krótka biografia
Sir John Whitmore - ojciec coachingu biznesowego
Marilyn vos Savant - osoba o najwyższym IQ na świecie
Skala Hawkinsa - prawda czy kłamstwo? Kinezjologia.
Byron Katie: "oświecona" kobieta z Barstow
Maurice Ravel - inżynier, czy kompozytor?
Fritz Perls - cierpienie, bunt, wojna, zen, teatr i wreszcie psychoterapia
Komentarze