Sir John Whitmore: ojciec coachingu biznesowego
- Ryszard Skarbek
- 17 sie 2021
- 8 minut(y) czytania
Zaktualizowano: 27 cze

Sir John Whitmore jest współtwórcą modelu coachingowego GROW (skrót z ang. Goal, Reality, Options, Will), uznawanego za fundament coachingu biznesowego. Jest również twórcą pojęcia "Performance Coaching", które na zawsze zagościło w świecie biznesu. Esencję swych koncepcji opisał w książce pt. Coaching for Performance, która stała się biblią coachingu biznesowego.
Dorobek, który zostawił po sobie w dziedzinach coachingu, mentoringu, rozwoju przywództwa i zmian organizacyjnych, jest bezsprzecznie nieoceniony. Jego książka została wydana w ponad milionie egzemplarzy i przetłumaczona na ponad 20 języków. Polskie tłumaczenie ukazało się w 2010 roku pod dosyć niefortunnym tytułem „Trening efektywności”.
Ta książka wpłynęła również na moje życie. To dzięki niej i późniejszej certyfikacji w brytyjskiej organizacji Institute for Leadership & Management (ILM) rozpocząłem regularną praktykę coachingową.
Ten artykuł opowiada historię życia i dokonań Johna Whitmore’a.
Sir John Whitmore: krótka biografia.
Sir John Henry Douglas Whitmore urodził się 16 października 1937 roku w Essex w Wielkiej Brytanii w arystokratycznej rodzinie.
Dzieciństwo i młodość.
John odziedziczył tytuł lorda po swoim ojcu. I jak to bywa w brytyjskich rodzinach, jego dzieciństwo i młodość wyglądały "standardowo": bardzo dobre wychowanie i najlepsze szkoły (m.in. Eton College oraz Royal Military Academy Sandhurst). Przed nim rysowało się pełne dostatku życie w klasie brytyjskiej arystokracji.
Ale John potraktował swoje lordowskie pochodzenie jako powód do poszukiwań w życiu. W wieku 21 lat John łapie bakcyla samochodowego i zaczyna brać udział w wyścigu Le Mans 24.
Sam wyjaśnił to w ten sposób:
Zrobiłem to, bo nie kochałem siebie. Byłem nieistotny w cieniu moich odnoszących sukcesy, znanych rodziców. Oczywiście wtedy nie byłem tego świadomy. Musiałam się jakoś wykazać, pokazać, że potrafię coś z siebie zrobić.
Czyż w dzisiejszych czasach nie brzmi to jak dobry temat na kontrakt coachingowy?
Jak wyglądała kariera wyścigowa Whitmore’a?
Sir John ścigał się w 24-godzinnym wyścigu Le Mans pięć razy. W 1959 roku, kiedy prowadził jeden z pierwszych samochodów Lotus Elite z Jimem Clarkiem, zdobyli drugie miejsce w swojej klasie. W tym samym roku wziął także udział w wyścigu Silverstone May International, gdzie dotarł do pierwszego rzędu w stawce obok Stirlinga Mossa, Colina Chapmana i Roya Salvadoriego. Zajął piąte miejsce w klasyfikacji generalnej i drugie w swojej klasie.
Ale prawdziwy rozgłos zyskał, ścigając się samochodem Mini. W 1961 roku kupił wysłużonego rajdowego Mini za 350 funtów, pomalował go na zielono i wziął udział w mistrzostwach Wielkiej Brytanii w samochodach limuzynowych. Wbrew wszelkim przeciwnościom wygrał!
Dopiero po tym zwycięstwie matka Whitmore'a powiedziała ojcu (któremu zostało sześć miesięcy życia), że ich syn został kierowcą wyścigowym.
Po śmierci ojca w 1962 roku John odziedziczył majątek Orsett, tytuł baroneta i stał się znany jako „baronet wyścigowy”, chociaż zawsze bagatelizował swoje arystokratyczne korzenie. Może dlatego, że Orsett Hall stał się własnością rodziny dopiero za czasów dziadka — jako dług honorowy w grze karcianej o wysoką stawkę.
W przyszłości Sir John wróci do wyścigów samochodowych jeszcze raz. Będzie to miało miejsce w roku 1990, kiedy zostanie zaproszony do prowadzenia McLarena M8F Can-Am. Wystartuje trzy razy. W pierwszym wyścigu zajmie trzecie miejsce, w drugim drugie, a trzeci wyścig… wygra!
Wyjazd z Wielkiej Brytanii.
W 1966 roku John odłożył swój kask wyścigowy, sprzedał rodzinne miejsce przyjacielowi Tony'emu Morganowi i przeniósł się do Szwajcarii, a później do Kalifornii.
Jego duch rywalizacji zaprowadził go do ścigania się ze sławnymi aktorami Hollywood na motocyklach. Rywalizował z Charlesem Bronsonem, Steve'em McQueenem i kaskaderem McQueena, Budem Ekinsem. A wszystko to miało miejsce na sławnej Mulholland Drive, która wtedy była niewiele więcej niż drogą gruntową.
Niejako "przy okazji" wyreżyserował film, a w czasie prywatnym dzielił mieszkanie z legendami wyścigów, Jimem Clarkiem i Jackie Stewartem, i przeżywał wiele przygód ze swoim przyjacielem Steve’em McQueenem. A w późniejszym okresie stał się stałym felietonistą w kolumnie motoryzacyjnej The Daily Telegraph.
Jako podsumowanie tego okresu życia warto podkreślić jego stwierdzenie, że sukcesy i pomysły na to, jak inni mogą osiągnąć swoje życiowe cele, przypisywał pragnieniu zerwania z założeniami i pułapkami militarnego i arystokratycznego środowiska, w którym się urodził i wychował.
Powrót do Wielkiej Brytanii i historia powstania rozwiązań dla biznesu.
Po opuszczeniu świata sportów motorowych Sir John zainteresował się psychologią transpersonalną i jej wpływem na tematy wolnej woli, intencji lub odpowiedzialności.
W 1970 studiował w Instytucie Esalen w Slates Hot Springs w Kalifornii, miejscu narodzin ruchu potencjału ludzkiego, a następnie szkolił się u pedagoga z Harvardu i eksperta w dziedzinie tenisa Timothy Gallweya, twórcy sławnej metody pracy ze sportowcami o nazwie The Inner Game.
Szczególna filozofia Gallweya koncentrowała się na podstawowym przekonaniu, że największą przeszkodą w osiągnięciu mistrzostwa w sporcie były negatywne myśli rozgrywające się w głowie sportowca. Praca trenera nie miała więc polegać na instruowaniu w tradycyjnym sensie (tym samym jeszcze bardziej komplikując sprawy), ale na pomaganiu w pozbyciu się bałaganu w umyśle.
W roku 1979 Sir John wrócił do Anglii i wraz z kilkoma trenerami wyszkolonymi przez Gallweya założył filię The Inner Game. Stworzył szkołę tenisa, a także szkołę narciarską w Alpach, niezrażony nawet tym, że raz spędził około pięciu tygodni w sztucznie wywołanej śpiączce po wypadku na nartach z prędkością 60 mil na godzinę.
Początkowo jego zespół trenował tenisistów i narciarzy, ale szybko zdał sobie sprawę z wartości tej metody dla liderów i menedżerów biznesu.
Późne lata i śmierć.
W latach 80. i 90. Sir John poświęcał czas na rozwój metodologii, koncepcji i technik poprawy wydajności w organizacjach. Zaadaptował teorię The Inner Game do stworzenia biznesowego modelu szkoleniowego o nazwie The GROW Model, który spopularyzował w wymienionej już wcześniej książce "Coaching for Performance".
W ostatnich latach życia rzucił wyzwanie coachom, aby zagrali o wyższą stawkę.
"Coaching jest czymś więcej niż szkolenie" — tłumaczył, zachęcając ich, aby stali się bardziej świadomi szerszych zmian zachodzących na całym świecie oraz brali odpowiedzialność za wprowadzenie tych faktów do rozmowy coachingowej. Po to, aby wstrząsnąć tradycyjnym sposobem myślenia biznesowego.
Oprócz torowania drogi do transformacji biznesu od wewnątrz stworzył dla doświadczonych coachów Transpersonal Coach Training, aby oparli swoją pracę na głęboko ugruntowanych wartościach oraz pomogli swoim klientom wprowadzać głębokie i trwałe zmiany.
Sir John Witmore zmarł 28 kwietnia 2017 roku w wieku 79 lat.
Jak John Whitmore stworzył model coachingowy GROW i pojęcie "Performance Coaching"? Jaki wpływ wywarł na rozwój coachingu?
W oparciu o techniki opracowane przez Tima Gallweya, Sir John stworzył pojęcie "Performance Coaching", aby opisać ten samo-ukierunkowany proces uczenia się i odróżnić go od coachingu sportowego. Tak narodziły się podstawy współczesnego coachingu biznesowego.
Gallwey tak napisał o nim w swej książce:
John i ja byliśmy przyjaciółmi i współpracownikami, odkąd poznaliśmy się w latach siedemdziesiątych. Od razu byłem pod wrażeniem jego ducha i zaangażowania w to, że odpowiedzią są ludzie, a nie systemy. Zawsze był wizjonerem i kwestionował, czy status quo jest wystarczająco dobre. Stał się liderem w dziedzinie tego, jak coaching może zmienić kulturę korporacyjną w sposób, który może mieć pozytywny wpływ na świat. John zaczął od siebie i nie chodziło mu o rozpoznawalność nazwisk, ale o realne zmiany w życiu ludzi. Uważał się za zwykłego człowieka, biorącego odpowiedzialność, gdy widział potrzebę.
Na początku lat 80. Sir John połączył siły z Davidem Hemery i Davidem Whitaker, tworząc firmę Performance Consultants. Byli pionierami programów szkoleniowych z zakresu przywództwa i zarządzania.
Performance Consultants stała się wiodącym globalnym dostawcą coachingu, rozwoju przywództwa i poprawy wydajności w pracy. Na liście jej czołowych klientów można znaleźć takie firmy jak British Airways, AstraZeneca, Deloitte, Barclays, Rolls-Royce i Roche.
Jego trzecia książka "Coaching for Performance" została wydania w 1992 roku i szybko uznana za przełomowe dzieło i Bestseller nr 1 w następujących kategoriach:
Zarządzanie.
Umiejętności zarządzania zespołem biznesowym.
Umiejętności coachingu biznesowego i mentoringu .
Zarządzanie zasobami ludzkimi. Oprócz tej przełomowej książki napisał jeszcze 4 inne.
To dobry moment, aby przytoczyć teraz jeden z cytatów autora, pokazujący jego dalekowzroczne spojrzenie:
We must see people in terms of their future potential, not their past performance.
Czym jest coaching według Sir Johna Whitmore'a?
Esencja jego podejścia zawiera się w jednym zdaniu, które sam często powtarzał: "Coaching polega na uwalnianiu ludzkiego potencjału w celu maksymalizacji własnych osiągnięć."
Z czasem zaczął myśleć o coachingu dużo szerzej i postrzegać go jako skuteczne narzędzie transformacji nie tylko jednostki, ale także całego społeczeństwa.
Najlepiej ujmuje to następujące dwa cytaty:
Coaching to jedyna niestygmatyzowana branża (i nie zmarginalizowana jak terapia, czy nauczanie duchowe), która jest specjalnie nastawiona na budowanie w ludziach samo-odpowiedzialności.
Przyszłość coachingu jest ograniczona jedynie naszymi własnymi samoograniczającymi się przekonaniami."
Możesz wysłuchać historii życia opowiedzianej przez Sir Johna Whitmore’a jego własnymi słowami. To aż 55 min wywiadu na żywo. Gorąco zachęcam do tego, aby poświęcić co najmniej 2 minuty na obejrzenie początku, w którym wyjaśnia swoje podejście do rozwoju jednostki.
Inne cytaty warte zapamiętania:
Coaching focuses on future possibilities, not past mistakes.
Coaching is unlocking people’s potential to maximize their own performance.
We must take our responsibility, and help others to do the same; we don’t have all the answers but we can help others to find theirs.
Whether we coach, advise, counsel, facilitate, or mentor, the effectiveness of what we do depends in large measure on our beliefs about human potential. The expressions “to get the best out of someone” and “your hidden potential” imply that more lies within the person waiting to be released.
To get the best out of people, we have to believe the best is in there – but how do we know it is, how much is there, and how do we get it out?
Jakie książki napisał Sir John Whitmore?
Oto lista książek z oryginalnymi tytułami w języku angielskim i datami pierwszych wydań:
The Winning Mind (1987) – książka o psychologii w żeglarstwie sportowym.
Royal Automobile Club Superdriver: Discover the Joy of Driving (1988) – pozycja dotycząca psychologii jazdy i sportów motorowych.
Coaching for Performance (1992).
Najważniejsza książka, Coaching for Performance, regularnie ewoluowała, a jej podtytuły zmieniały się wraz z kolejnymi mocno rozbudowanymi edycjami. VI wydanie (zaktualizowane przez zespół Performance Consultants) pochodzi z września 2024.
📌Podsumowanie: najważniejsze zasługi i nagrody Sir Johna Whitmore’a.
W 1992 roku wraz z Davidem Clutterbuckiem i trzema innymi osobami założył jedną z najbardziej znanych obecnie na świecie organizacji coachingowych i mentoringowych, EMCC (skrót z ang. European Mentoring and Coaching Council).
Brytyjska gazeta Independent ogłosiła go Najlepszym Coachem Biznesowym.
Zaangażował się w założenie (2003) i rozwój amerykańskiego stowarzyszenia ICF (skrót z ang. International Coaching Federation), za co później, w 2007 roku, został uhonorowany Nagrodą Prezydenta ICF.
W 2008 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa na Wydziale Business Administration renomowanej University of East London (UEL) za wkład w rozwój zawodu coacha.
International Association of Coaching (założona w USA w roku 2003) uznała go w roku 2013 za osobę mającą największy wpływ na zawód coacha na świecie.
Źródła:
Oto źródła wykorzystane do napisania tego artykułu:
https://www.performanceconsultants.com/sir-john-whitmore
https://www.coachingcultureatwork.com/sir-john-whitmore
Simon Jenkins, The Impact of the Inner Game and Sir John Whitmore on Coaching
Sir John Whitmore, The Impact of the Inner Game and Sir John Whitmore on Coaching.
W. Timothy Gallwey, The Inner Game of Stress
W. Timothy Gallwey, The Inner Game of Work
The Economist, Coaching & Mentoring. What they are and how to make the most of them
Sir John Whitmore: The Challenge for the Coaching Profession, Coach & Mentor
Training and Coaching Today Magazine, Transpersonally Speaking
Playlist on YouTube, John Whitmore | Performance Consultants | Coaching
Encyklopedia coachingu
Zobacz powiązane artykuły:
Poznaj życiorysy i osiagnięcia innych postaci kluczowych dla rozowju coachingu i mentoringu:
Tim Gallwey - Inner Game i początki nowoczesnego coachingu
David Clutterbuck - ojciec współczesnego mentoringu w Europie
Sokrates – czyżby pierwszy dobry coach na świecie?
Historia coachingu od IX wieku
50 umysłów, które zmieniły świat - kompletny przewodnik
To też może Cię zainteresować:
Coaching vs. Mentoring: czym się różnią?
Life coaching: co to?
O autorze:

Ryszard Skarbek jest certyfikowanym coachem biznesowym, mentorem i doradcą HR. Posiada ponad 30 lat doświadczeń zawodowych. Wśród nich ponad 22 lata to praca w międzynarodowej i wielokulturowej korporacji obecnej na 6 kontynentach.
Jako coach i mentor Ryszard pracuje głównie z menedżerami średniego i wyższego szczebla oraz właścicielami firm.
Jego główne specjalizacje to przywództwo XXI wieku, komunikacja interpersonalna, samoświadomość, HR, IT oraz Project Management.




Komentarze