David Clutterbuck. Kim jest ojciec współczesnego mentoringu?
- Ryszard Skarbek
- 15 sty 2022
- 8 minut(y) czytania
Zaktualizowano: 12 cze
Profesor David Clutterbuck określany jest mianem ojca współczesnego mentoringu. Jest jednym z najbardziej płodnych pisarzy nt. zarządzania w Europie. Napisał ok. 70 książek i setki artykułów dotyczących szeroko rozumianego tematu zarządzania i przywództwa. Jest też uznawany za guru mentoringu w Polsce.
Obecnie jednym z jego najważniejszych celów jest wyszkolenie w ciągu pięciu lat populacji pięciu milionów coachów i mentorów dla dzieci ze szkół podstawowych. Piękna wizja!
Poznajmy jego biografię, dokonania i wpływ na dzisiejszy kształt sztuki mentoringu.
David Clutterbuck: krótka biografia.
David Clutterbuck urodził się w 1947 roku w Londynie. Ma jedną siostrę, Susan. W maju 1970 roku (dość szybko!) ożenił się z Pauliną. Mają czterech synów, a ich czwarte dziecko ma zarówno zespół Downa, jak i autyzm. To wyjaśnia, dlaczego zarówno David jak i jego żona aktywnie angażują się w tworzenie możliwości dla osób ze specjalnymi potrzebami.
Wczesne życie i początek odkryć.
Jego pierwszym wykształceniem był tytuł licencjata w dziedzinie literatury angielskiej na Christ’s College w Finchley.
Już w 1969 roku, w wieku 22 lat, rozpoczął swoją pierwszą pracę. Wystartował jako dziennikarz w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych rządu Wielkiej Brytanii, gdzie najpierw redagował czasopismo naukowe dla Brytyjskiego Towarzystwa Energii Jądrowej, a następnie pracował jako redaktor wiadomości technologicznych w New Scientist.
Potem przeniósł się do McGraw-Hill jako "chief editor' i tutaj, jako przedstawiciel magazynu International Management, podróżował po świecie i relacjonował dobre praktyki w zarządzaniu.
W tej roli wprowadził do świata zachodniego wiele nowych pomysłów i koncepcji.
Wśród nich było to, co dziś nazywamy feedbackiem 360. Odkrył je w Rosji, gdzie zostało zaprojektowane przez komunistyczny związek zawodowy, Komsomoł, aby utrzymać menedżerów w ryzach.
Rozpoczęcie działalności biznesowej i pierwsze ważne książki.
Pierwszą firmą Clutterbucka była założona w 1982 roku The Item Group, butikowa firma doradcza zajmująca się komunikacją wewnętrzną. Jako jedyna przetrwała w pierwszej piątce najlepszych butików, po upadku sektora pod koniec lat 90.
W 2002 roku, gdy biznes z powrotem zaczął przynosić zyski, Clutterbuck wynajął doradcę finansowego, aby przeprowadzić wykup pracowniczy przez kadrę zarządzającą. Potem The Item Group zostało sprzedane z zyskiem większej organizacji doradczej.
W tym samym czasie, w latach 80., David utworzył "Clutterbuck Associates", działającą w sektorze dziennikarstwa biznesowego. W tym czasie wydał też dwie przełomowe książki, które rozpropagowały jego imię i pomogły rozwinąć biznes. W efekcie końcowym Clutterbuck Associates zostało sprzedane amerykańskiej korporacji outsourcingowej GP Strategies w 2008 roku.
Pierwsza pozycja pt. "The Winning Streak" (pol. zwycięska passa), napisana wspólnie z Walterem Goldsmithem, ówczesnym dyrektorem generalnym Institute of Directors, i wydana w 1985 roku, sprzedała się w ponad 100 000 egzemplarzach.
Wymyślona jako brytyjska wersja In Search of Excellence autorstwa Petersa i Watermana, wykorzystywała bardziej solidną metodę badawczą w celu zidentyfikowania wspólnych cech spółek giełdowych osiągających wysokie wyniki.
W kolejnym tomie pt. "The Winning Streak Mark II", wydanym w 1998 roku, Clutterbuck i Goldsmith zbadali powtórnie, co stało się z tymi firmami na przestrzeni czasu, analizując, czego potrzeba, aby pozostać na szczycie.
Druga książka pt. "Everyone needs a mentor" (pol. Każdy potrzebuje mentora) była osobistym sukcesem Clutterbucka. Do dziś ukazała się już piąta edycja książki, a na całym świecie sprzedano setki tysięcy jej egzemplarzy.
Była pierwszą pozycją o mentoringu rozwojowym, opublikowaną w Europie w czasie, w którym w Stanach Zjednoczonych ukazała się książka pt. "Mentoring at Work", autorstwa Kathy E. Kram. Kathy była naukowcem z Boston University i kilka lat wcześniej zaraziła Clutterbucka tematem mentoringu.
Jak David Clutterbuck przyczynił się do powstania EMCC?
W 1992 roku Clutterbuck współpracował z Davidem Megginsonem, aby założyć Europejskie Centrum Mentoringu (EMC) na Sheffield Hallam University. Celem organizacji było zgromadzenie zarówno naukowców, jak i praktyków w celu pogłębiania wiedzy i dobrych praktyk dotyczących mentoringu.
W 2002 roku objęto zakresem również coaching, a EMC przekształciło się w European Mentoring and Coaching Council (EMCC), obecnie największą organizację reprezentującą razem coachów i mentorów w Europie.
W tym momencie ścieżka Clutterbucka mocno skrzyżowała się ze ścieżką Sir Johna Whitmore’a, uważanego za ojca coachingu biznesowego, o którym piszemy osobno w dedykowanym felietonie.
W EMCC Clutterbuck pełnił różne role, w tym rolę szefa badań. Obecnie jest specjalnym ambasadorem, odpowiedzialnym za wspieranie rozwoju nowych oddziałów krajowych.
Jaki jest jego wkład w rozwój kultury organizacyjnej i ładu korporacyjnego?
W latach 90. jego prace, pisanie i doradztwo w coraz większym stopniu obejmowały ład korporacyjny. Został doradcą brytyjskiej National School of Government, projektując procesy oceny zarządu i szkoląc nowo mianowanych dyrektorów.
Od 2000 roku skupił się na eksplorowaniu mentoringu, coachingu zespołowego i zarządzania talentami. Kierował zespołem opracowującym Międzynarodowe Standardy Programów Mentoringu i Coachingu oraz szeregiem dalszych badań, z których wiele podważało dotychczasowe założenia.
Na przykład książka pt. "Beyond Goals - Effective Strategies for Coaching and Mentoring", napisana wspólnie z Susan David i Davidem Megginson, pokazała znacznie bardziej złożony obraz procesu wyznaczania celów oraz ich realizacji.
Autorzy piszą w niej m.in.:
Cóż innego zawiera się w relacjach rozwojowych jeśli nie wyznaczanie i dążenie do osiągania celów? Obecność celów w programach coachingu i mentoringu jest w dużej mierze niekwestionowana, jednak rośnie liczba dowodów na to, że standardowa recepta ambitnych celów SMART nie zawsze jest odpowiednia – a nawet potencjalnie niebezpieczna – w kontekście złożonego i szybko zmieniającego się świata. Książka "Beyond Goals" rozwija standardową teorię wyznaczania celów, łącząc najnowocześniejsze perspektywy liderów coachingu i mentoringu. Od psychologii po neuronaukę, od teorii chaosu po teorię sieci społecznościowych, autorzy oferują różnorodne i przekonujące spostrzeżenia zarówno na temat zalet, jak i ograniczeń dążenia do celu. Rezultatem jest bardziej zniuansowane zrozumienie celów i wniesienie dla praktyków większego wpływu i wyrafinowania do ich zobowiązań wobec klientów. Konsekwencje tej ponownej oceny są istotne dla wszystkich osób praktykujących jako coachowie i mentorzy lub zarządzających inicjatywami coachingowymi lub mentorskimi w organizacjach.
W 2007 roku Clutterbuck opublikował książkę "The Talent Wave" będącą wynikiem czterech lat wywiadów prowadzonych ze specjalistami HR i innymi osobom, które odpowiadały na następujące pytanie:
„Jeśli praktyka HR w planowaniu sukcesji i zarządzaniu talentami działa, to dlaczego niewłaściwi ludzie tak często trafiają na szczyt?”
Badanie wykazało, że w znacznej części to praktyki HR przyczyniały się do problemu, przyjmując proste, liniowe podejście systemowe do złożonych, adaptacyjnych systemów, które zagrażają relacji między pracodawcą a pracownikiem.
Z tej książki wyewoluowała koncepcja systemowego zarządzania talentami w organizacjach.
Wydana w tym samym roku książka pt. "Coaching the team at Work" miała z kolei na celu zebranie bazy dowodowej dla nowo powstającej dyscypliny o nazwie coaching zespołowy, łącząc zarówno literaturę akademicką, jak i doświadczenia dobrych praktyk biznesowych.
Czym jest model PERILL? Jakie jest jego znaczenie dla coachingu zespołowego?
Model PERILL to unikalne diagnostyczno-rozwojowe narzędzie, opracowane pod kierunkiem prof. Clutterbucka. Służy do analizy efektywności zespołów, traktując je jako złożone systemy adaptacyjne, które stale wchodzą w interakcje z otoczeniem. Jest stosowane do określenia potrzeb rozwojowych zespołu przed rozpoczęciem coachingu zespołowego.
Model został gruntownie zrewidowany w 2018 roku i zaowocował powstaniem narzędzia, które uwzględnia zarówno funkcje, jak i dysfunkcje zespołu.
Skrót PERILL pochodzi od:
Purpose and Motivation,
External Processes (stakeholder interactions),
Relationships,
Internal Processes,
Learning Processes,
Leadership.
W tym modelu wszystkie sześć elementów tworzy złożony, adaptacyjny system, co przedstawia poniższa grafika.
Czym jest model dojrzałości coacha?
Modelu dojrzałości coacha powstał na podstawie obserwacji setek osób w Coach Assessment Centre. Model sugeruje, że coachowie ewoluują poprzez 3 etapy tożsamości i postrzegania swojej pracy i siebie:
Na najwcześniejszym etapie robią coaching dla klientów.
Wraz z większą pewnością siebie i wzrostem umiejętności ewoluują do coachingu z klientami. Dzięki szerokiej refleksji nad swoją praktyką przechodzą do etapu, w którym integrują to, co robią jako coach, z tym, kim są jako ludzie.
W końcu ewoluują w fazę „systemowej eklektyki”, gdzie „they hold the client, while the client has the conversation they need to have with themselves”.
Każdy z tych etapów wymaga kolejnych poziomów dojrzałości społeczno-emocjonalnej i poznawczej u coacha.
Z czego słynie David Clutterbuck?
Profesor jest osobą utalentowaną i bardzo wszechstronną.
Jest seryjnym przedsiębiorcą, który zbudował i sprzedał dwie firmy konsultingowe.
Jest znakomitym i nietuzinkowym mówcą publicznym, cieszącym się dużym zainteresowaniem na całym świecie. Według danych dostępnych w sieci na swoim koncie ma co najmniej 2 000 wystąpień.
Clutterbuck słynie też ze swojego poczucia humoru oraz niewyczerpanej energii.
Niemniej jednak, niezmiennie dwa obszary pozostają w centrum jego zainteresowań – to coaching i mentoring biznesowy.
Sam fakt, że w wieku 70 lat wyznaczył sobie cel stworzenia populacji pięciu milionów coachów i mentorów wspierających dzieci na całym świecie, mówi sam za siebie.
Jakie są najważniejsze książki Clutterbucka?
Spośród 70 napisanych książek 5 pozycji zasługuje na szczególną uwagę. Oto lista najwazniejszych tytułów podanych w oryginalnym języku autora wraz z datą pierwszego wydania:
The Winning Streak (współautor: Walter Goldsmith) – 1985.
Everyone Needs a Mentor – 1985.
Mentoring in Action: A Practical Guide for Managers (współautor: David Megginson) – 1995.
Coaching the Team at Work – 2007.
Powerful Questions for Coaches and Mentors – 2013.
Wśród innych książek możemy znaleźć takie tytuły jak: "The leader's guide to being coached", "Powerful questions for coaches and mentors", "Powerful questions for team coaches", "Making the most of developmental mentoring", a nawet tytuł "Writing your first book".
Jakie kursy i szkolenia oferuje Clutterbuck?
Profesor prowadzi i firmuje programy edukacyjne na całym świecie za pośrednictwem swojej organizacji globalnej, Clutterbuck Coaching and Mentoring International (CCMI). W Polsce jego szkolenia są realizowane przez licencjonowanych partnerów i stowarzyszenia branżowe (np. Norman Bennet lub EMCC Polska).
Najważniejsze szkoleniowe obejmują:
Coaching zespołowy.
Mentoring i zarządzanie programami mentoringowymi.
Superwizja w coachingu i mentoringu.
Specjalistyczne seminaria i masterclassy.
Większość długofalowych programów autorskich CCMI umożliwia uzyskanie cennych akredytacji międzynarodowych.
Jaka jest różnica między amerykańskim a europejskim podejściem do mentoringu?
To dwie różne koncepcje. W tradycji europejskiej mentor wykorzystuje swoją mądrość, aby pomóc innej osobie stać się mądrzejszą. W tradycji amerykańskiej ta rola jest przytłumiona przez bardziej praktyczną formę sponsoringu.
Również język użyty przez autorów świetnie ilustruje różnicę:
Clutterbuck często odnosił się do metafory mówiącej, że ta różnica dotyczy dwóch odrębnych manifestacji bogini Ateny: jako bogini mądrości i jako bogini sztuk walki.
Co cechuje dobrego Mentora?
Zapraszam do obejrzenia 3-minutowego filmu, w którym profesor Clutterbuck z gracją i zaangażowaniem opowiada, jaki powinien być dobry mentor, w szczególności jakie kompetencje powinien posiadać.
Jakie są wyróżnienia i nagrody Davida Clutterbucka?
Number 1 Coach for Impact on European Coaching by Marshall Goldsmith Thinkers50.
Coaching at Work magazine’s first Mentor of the Year, 2011.
Among the top 15 of HR Most Influential by HR Magazine, 2012, 2013.
Honorary doctorate from Sheffield Hallam University.
Honorary doctorate from Oxford Brookes University.
Visiting Fellow, Stirling University.
Visiting Fellow, Puttridge Bury.
Scholar in residence, Wolfsburg, Switzerland, 2006.
Visiting professor, Sheffield Hallam University.
Visiting professor, Oxford Brookes University.
Visiting professor, York St John University.
Visiting professor, Henley Business School.
📌 Podsumowanie: czym zajmuje się Clutterbuck i jaki wpływ już wywarł?
Oto podsumowanie najważniejszych informacji pokazujących wpływ, pracowitość i wszechstronność Davida Clutterbuck'a:
Na początku lat 80 wprowadził mentoring w Europie,
Jest współzałożycielem European Mentoring & Coaching Council (EMCC), a obecnie jej Specjalnym Ambasadorem,
Jest profesorem wizytującym Henley Business School (Reading University), Sheffield Hallam, Oxford Brookes, i York St John University,
Prowadzi globalną sieć ekspertów o nazwie Coaching and Mentoring International,
Ma reputację osoby zadającej „masowo mocne pytania”, które zmuszają ludzi i organizacje do myślenia,
Każdego roku podejmuje nowe wyzwanie i uczy się czegoś nowego (np. przez jeden rok występował jako komik w stand-up'ach),
Pracuje z uczącymi się oraz niepełnosprawnymi społecznie dziećmi i dorosłymi w celu promowania włączenia społecznego,
Jest również autorem opowiadań dla dzieci,
Przewodniczy komitetowi badawczemu London School of Comedy, który analizuje na życie społeczne i dobre samopoczucie,
Uwielbia być dziadkiem!
Źródła:
Oto lista źrodeł wykorzystanych do napisania tego artykułu:
https://en.everybodywiki.com/Professor_David_Clutterbuck
https://www.henley.ac.uk/people/professor-david-clutterbuck
https://thecoachingconclave.com/speakers/david-clutterbuck/
https://davidclutterbuckpartnership.com/
https://www.instituteofcoaching.org/author/clutterbuck-david
https://www.youtube.com/watch?v=tY7ckc9e9h0&ab_channel=Coacharya
www.emccouncil.org
https://coachingandmentoringinternational.org/
https://wbecs.com
"The people champions: HR's Most Influential 2012", www.hrmagazine.co.uk
https://www.bu.edu/questrom/profile/kathy-kram/
Zobacz powiązane artykuły:
Poznaj życiorysy i osiągnięcia innych postaci kluczowych dla rozwoju coachingu i mentoringu:
Tim Gallwey - The Inner Game i początki nowoczesnego coachingu
Sir John Whitmore - ojciec coachingu biznesowego
Historia coachingu od IX wieku
Historia mentoringu i coachingu od starożytności po dzień dzisiejszy - zbiór felietonów
Czym jest mentoring?
50 umysłów, które zmieniły świat - kompletny przewodnik
To też może Cię zainteresować:
O autorze:
Ryszard Skarbek jest certyfikowanym coachem biznesowym, mentorem i doradcą HR. Posiada ponad 30 lat doświadczeń zawodowych. Wśród nich ponad 22 lata to praca w międzynarodowej i wielokulturowej korporacji obecnej na 6 kontynentach.
Jako coach i mentor Ryszard pracuje głównie z menedżerami średniego i wyższego szczebla oraz właścicielami firm.
Jego główne specjalizacje to przywództwo XXI wieku, komunikacja interpersonalna, samoświadomość, HR, IT oraz Project Management.
Komentarze