David Clutterbuck. Kim jest ojciec współczesnego mentoringu?
- Ryszard Skarbek
- 15 sty 2022
- 7 minut(y) czytania
Zaktualizowano: 28 mar
Profesor David Clutterbuck określany jest mianem ojca współczesnego mentoringu. Jest jednym z najbardziej płodnych pisarzy nt. zarządzania w Europie. Napisał ok. 70 książek i setki artykułów dotyczących szeroko rozumianego tematu zarządzania i przywództwa. Jest też uznawany za guru mentoringu w Polsce.
Co więcej, jest też seryjnym przedsiębiorcą, który zbudował i sprzedał dwie firmy konsultingowe. Jest znakomitym i nietuzinkowym mówcą publicznym, cieszącym się dużym zainteresowaniem na całym świecie. Wg danych dostępnych w sieci na swoim koncie ma co najmniej 2 000 wystąpień.
Obecnie jednym z jego najważniejszych celów jest wyszkolenie w ciągu pięciu lat populacji pięciu milionów coachów i mentorów dla dzieci ze szkół podstawowych. Piękna wizja!
Poznajmy jego biografię, dokonania i wpływ na dzisiejszy kształt sztuki mentoringu.
David Clutterbuck: krótka biografia.
📌Kluczowe fakty:
Na początku lat 80 wprowadził w mentoring w Europie,
Jest współzałożycielem European Mentoring & Coaching Council (EMCC), a obecnie jej Specjalnym Ambasadorem,
Profesor wizytujący Henley Business School (Reading University), Sheffield Hallam, Oxford Brookes i York St John University,
Prowadzi globalną sieć ekspertów o nazwie Coaching and Mentoring International ,
Ma reputację osoby zadającej „masowo mocne pytania”, które zmuszają ludzi i organizacje do myślenia,
Każdego roku podejmuje nowe wyzwanie i uczy się czegoś nowego (np. przez jeden rok występował jako komik w stand-up'ach),
Pracuje z uczącymi się oraz niepełnosprawnymi społecznie dziećmi i dorosłymi w celu promowania włączenia społecznego,
Jest również autorem opowiadań dla dzieci,
Przewodniczy komitetowi badawczemu London School of Comedy, który analizuje na życie społeczne i dobre samopoczucie,
Uwielbia być dziadkiem!
Wczesne życie i początek odkryć.
David Clutterbuck urodził się w roku 1947 roku w Londynie. Ma jedną siostrę, Susan. W maju 1970 roku (dość szybko!) ożenił się z Pauliną. Mają czterech synów, a ich czwarte dziecko ma zarówno zespół Downa, jak i rozpoznane spektrum autyzmu. To wyjaśnia, dlaczego zarówno David, jak i jego żona aktywnie angażują się w tworzenie możliwości dla osób ze specjalnymi potrzebami.
Jego pierwszym wykształceniem był tytuł licencjata w dziedzinie literatury angielskiej na Christ’s College w Finchley.
Już w roku 1969, w wieku 22 lat, rozpoczął swoją pierwszą pracę. Wystartował jako dziennikarz w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych rządu Wielkiej Brytanii, gdzie najpierw redagował czasopismo naukowe dla Brytyjskiego Towarzystwa Energii Jądrowej, a następnie pracował jako redaktor wiadomości technologicznych w New Scientist.
Potem przeniósł się do McGraw-Hill jako \chief editor' i tutaj, jak przedstawiciel magazynu International Management, podróżował po świecie i relacjonował dobre praktyki w zarządzaniu.
W tej roli wprowadził do świata zachodniego wiele nowych pomysłów i koncepcji. Wśród nich było to, co teraz nazywa się feedbackiem 360. Odkrył je w Rosji, gdzie zostało zaprojektowane przez komunistyczny związek zawodowy, Komsomoł, aby utrzymać menedżerów w ryzach.
Rozpoczęcie działalności biznesowej i pierwsze ważne książki.
Pierwszą firmą Clutterbucka była założona w 1982 r. The Item Group, butikowa firma doradcza zajmująca się tematami komunikacji wewnętrznej. Jako jedyna przetrwała w pierwszej piątce najlepszych butików, po upadku sektora pod koniec lat 90.
W 2002 roku, gdy biznes z powrotem zaczął przynosić zyski, Clutterbuck wynajął doradcę finansowego, aby przeprowadzić wykup pracowniczy przez kadrę zarządzającą. Potem The Item Group zostało sprzedane z zyskiem większej organizacji doradczej.
W tym samym czasie, w latch 80, David utworzył "Clutterbuck Associates" działające w sektorze dziennikarstwa biznesowego. Wydał w tym czasie dwie przełomowe książki, które rozpropagowały jego imię i pomogły rozwinąć biznes. W efekcie końcowym Clutterbuck Associates zostało sprzedane amerykańskiej korporacji outsourcingowej GP Strategies w 2008 roku.
Pierwsza pozycja pt. "The Winning Streak" (pol. zwycięska passa), napisana wspólnie z Walterem Goldsmith, ówczesnym dyrektorem generalnym Institute of Directors i wydana w r. 1985 sprzedała się w ponad 100 000 egzemplarzy.
Wymyślona jako brytyjska wersja In Search of Excellence autorstwa Petersa i Watermana, wykorzystywała bardziej solidną metodę badawczą w celu zidentyfikowania wspólnych cech spółek giełdowych osiągających wysokie wyniki.
W kolejnym tomie pt. "The Winning Streak Mark II" wydanym w r. 1998 Clutterbuck i Goldsmith zbadali powtórnie, co stało się z tymi firmami na przestrzeni czasu, analizując, czego potrzeba, aby pozostać na szczycie.
Druga książka pt. "Everyone needs a mentor" (pol. Każdy potrzebuje mentora) była osobistym sukcesem Clutterbucka. Do dziś ukazała się już piąta edycja książki, a na całym świecie sprzedano setki tysięcy jej egzemplarzy.
Była pierwszą pozycją o mentoringu rozwojowym, opublikowaną w Europie w czasie, w którym w Stanach Zjednoczonych ukazała się książka pt. "Mentoring at Work", autorstwa Kathy E. Kram. Kathy była naukowcem z Boston University i kilka lat wcześniej zaraziła Clutterbucka tematem mentoringu.
Jaka jest różnica pomiędzy podejściem amerykańskim, a europejskim?
Warto podkreślić, że opracowania Clutterbucka i Kram reprezentują dwie różne tradycje i koncepcje mentoringu.
W tradycji europejskiej mentor wykorzystuje swoją mądrość, aby pomóc innej osobie stać się mądrzejszą.
W tradycji amerykańskiej ta rola jest przytłumiona przez bardziej praktyczną formę sponsoringu.
Również język użyty przez autorów świetnie ilustruje różnicę:
mentee (ktoś, komu pomagamy zastanowić się)
kontra protege (dosłownie ktoś, kto jest chroniony).
Clutterbuck często odnosił się do metafory mówiącej, że ta różnica dotyczy dwóch odrębnych manifestacji Bogini Ateny: jako Bogini Mądrości i jako Bogini Sztuk Walki.
David Clutterbuck i powstanie EMCC.
W 1992 roku Clutterbuck współpracował z Davidem Megginson, aby założyć Europejskie Centrum Mentoringu (EMC) na Sheffield Hallam University. Celem organizacji było zgromadzenie zarówno naukowców, jak i praktyków w celu pogłębiania wiedzy i dobrych praktyk dotyczących mentoringu.
W 2002 roku objęto zakresem również coaching, a EMC przekształciło się w European Mentoring and Coaching Council (EMCC), obecnie największą organizację reprezentującą razem coachów i mentorów w Europie.
W tym momencie ścieżka Clutterbucka mocno skrzyżowała się ze ścieżką Sir Johna Whitmore, uważanego za ojca coachingu biznesowego, o którym piszemy osobno w dedykowanym felietonie.
W EMCC Clutterbuck pełnił różne role, w tym Szefa Badań, a obecnie Specjalnego Ambasadora, odpowiedzialnego za wspieranie rozwoju nowych oddziałów krajowych.
Ponadto w latach 90. prace, pisanie i doradztwo Clutterbuck'a w coraz większym stopniu obejmowały ład korporacyjny. Został doradcą brytyjskiej National School of Government, projektując procesy oceny zarządu i szkoląc nowo mianowanych dyrektorów.
Od 2000 roku skupił się na eksploracji mentoringu, coachingu zespołowego i zarządzania talentami. Kierował zespołem opracowującym Międzynarodowe Standardy Programów Mentoringu i Coachingu oraz szeregiem dalszych badań dotyczących, z których wiele podważało przyjęte dotychczas założenia.
Na przykład książka pt. "Beyond Goals - Effective Strategies for Coaching and Mentoring", napisana wspólnie z Susan David i David'em Megginson, maluje znacznie bardziej złożony obraz procesu wyznaczania celów oraz ich realizacji.
Autorzy piszą w niej m.in.:
Cóż innego zawiera się w relacjach rozwojowych jeśli nie wyznaczanie i dążenie do osiągania celów? Obecność celów w programach coachingu i mentoringu jest w dużej mierze niekwestionowana, jednak rośnie liczba dowodów na to, że standardowa recepta ambitnych celów SMART nie zawsze jest odpowiednia – a nawet potencjalnie niebezpieczna – w kontekście złożonego i szybko zmieniającego się świata. Książka "Beyond Goals" rozwija standardową teorię wyznaczania celów, łącząc najnowocześniejsze perspektywy liderów coachingu i mentoringu. Od psychologii po neuronaukę, od teorii chaosu po teorię sieci społecznościowych, autorzy oferują różnorodne i przekonujące spostrzeżenia zarówno na temat zalet, jak i ograniczeń dążenia do celu. Rezultatem jest bardziej zniuansowane zrozumienie celów i wniesienie dla praktyków większego wpływu i wyrafinowania do ich zobowiązań wobec klientów. Konsekwencje tej ponownej oceny są istotne dla wszystkich osób praktykujących jako coachowie i mentorzy lub zarządzających inicjatywami coachingowymi lub mentorskimi w organizacjach.
W 2007 roku Clutterbuck opublikował książkę "The Talent Wave" będącą wynikiem czterech lat wywiadów prowadzonych ze specjalistami HR i innymi osobom, które odpowiadały na następujące pytanie:
„Jeśli praktyka HR w planowaniu sukcesji i zarządzaniu talentami działa, to dlaczego niewłaściwi ludzie tak często trafiają na szczyt?”
Badanie wykazało, że w znacznej części to praktyki HR przyczyniały się do problemu, przyjmując proste, liniowe podejście systemowe do złożonych, adaptacyjnych systemów, które zagrażają relacji między pracodawcą, a pracownikiem.
Z tej książki wyewoluowała później koncepcja systemowego zarządzania talentami w organizacjach.
Wydana w tym samym roku książka pt. "Coaching the team at Work" miała z kolei na celu zebranie bazy dowodowej dla nowopowstającej dyscypliny o nazwie coaching zespołowy, łącząc zarówno literaturę akademicką, jak i doświadczenia dobrych praktyk biznesowych.
Czym jest model PERILL?
Opracowany model został potem gruntownie zrewidowany w 2018 roku i zaowocował powstaniem Modelu PERILL uwzględniającego funkcje i dysfunkcje zespołu. Skrót PERILL pochodzi od:
Purpose and Motivation,
External Processes (stakeholder interactions),
Relationships,
Internal Processes,
Learning Processes,
Leadership.
i w tym modelu wszystkie sześć elementów tworzy złożony, adaptacyjny system.
Inne ważne badania obejmowały opracowanie modelu dojrzałości coacha, opartego na obserwacji setek trenerów w Coach Assessment Centre. Model sugeruje, że Coachowie ewoluują poprzez etapy tożsamości i postrzegania swojej pracy i siebie.
Na najwcześniejszym etapie robią coaching dla klientów.
Wraz z większą pewnością siebie i wzrostem umiejętności ewoluują do coachingu z klientami. Dzięki szerokiej refleksji nad swoją praktyką przechodzą do etapu, w którym integrują to, co robią jako coach, z tym, kim są jako człowiek.
W końcu ewoluują w fazę „systemowej eklektyki”, gdzie „they hold the client, while the client has the conversation they need to have with themselves””.
Każdy z tych etapów wymaga kolejnych poziomów dojrzałości społeczno-emocjonalnej i poznawczej u Coacha.
Wśród innych książek napisanych przez profesora Clutterbuck możemy znaleźć takie tytuły jak: "The leader's guide to being coached", "Powerful questions for coaches and mentors", "Powerful questions for team coaches", "Making the most of developmental mentoring", a nawet tytuł "Writing your first book".
Jak widać, profesor jest osobą utalentowaną i bardzo wszechstronną. Niemniej jednak niezmiennie dwa obszary pozostają w centrum jego zainteresowań - to coaching i mentoring biznesowy.
Clutterbuck słynie też ze swojego poczucia humoru oraz niewyczerpanej energii.
Sam fakt, że w wieku 70 lat wyznaczył sobie cel stworzenia populacji pięciu milionów coachów i mentorów wspierających dzieci na całym świecie mówi sam za siebie.
Co cechuje dobrego Mentora?
Na koniec zapraszam do obejrzenia 3 min filmu, w którym profesor Clutterbuck z gracją i zaangażowaniem opowiada jaki powinien być dobry mentor, w szczególności jakie kompetencje powinien posiadać.
Wyróżnienia i Nagrody prof. Davida Clutterbuck:
Number 1 Coach for Impact on European Coaching by Marshall Goldsmith Thinkers50,
Coaching at Work magazine’s first Mentor of the Year, 2011,
Among top 15 of HR Most Influential by HR Magazine, 2012, 2013,
Honorary doctorate from Sheffield Hallam University,
Honorary doctorate Oxford Brookes University,
Visiting fellow, Stirling University,
Visiting fellow, Puttridge Bury,
Scholar in residence, Wolfsburg, Switzerland, 2006,
Visiting professor, Sheffield Hallam University,
Visiting professor, Oxford Brookes University,
Visiting professor, York St John University,
Visiting professor, Henley Business School.
Źródła:
https://en.everybodywiki.com/Professor_David_Clutterbuck
https://www.henley.ac.uk/people/professor-david-clutterbuck
https://thecoachingconclave.com/speakers/david-clutterbuck/
https://davidclutterbuckpartnership.com/
https://www.instituteofcoaching.org/author/clutterbuck-david
https://www.youtube.com/watch?v=tY7ckc9e9h0&ab_channel=Coacharya
www.emccouncil.org
https://coachingandmentoringinternational.org/
https://wbecs.com
"The people champions: HR's Most Influential 2012", www.hrmagazine.co.uk
https://www.bu.edu/questrom/profile/kathy-kram/
Zobacz powiązane artykuły:
Tim Gallwey - The Inner Game i początki nowoczesnego coachingu
Sir John Whitmore - ojciec coachingu biznesowego
Historia coachingu od IX wieku
Historia mentoringu i coachingu od starożytności po dzień dzisiejszy - zbiór felietonów
Czym jest mentoring?
50 umysłów, które zmieniły świat - kompletny przewodnik
To też może Cię zainteresować:
O autorze:
Ryszard Skarbek jest certyfikowanym coachem biznesowym, mentorem i doradcą HR. Posiada ponad 30 lat doświadczeń zawodowych. Wśród nich ponad 22 lata to praca w międzynarodowej i wielokulturowej korporacji obecnej na 6 kontynentach świata.
Jako coach i mentor Ryszard pracuje głównie z menadżerami średniego i wyższego szczebla oraz właścicielami firm.
Jego główne specjalizacje to przywództwo XXI wieku, komunikacja interpersonalna, samoświadomość, HR, IT oraz Project Management.
Komentarze