Jak znaleźć mentorkę i zbudować dobrą relację? Jakie pytania zadać?
Zaktualizowano: 16 paź
Wyniki badań nad skutecznością mentoringu są dość jasne: osoby posiadające mentorkę lub mentora osiągają lepsze wyniki, szybciej rozwijają swoją karierę, a nawet raportują większą satysfakcję z pracy i życia. Korzyści odnoszą również osoby, które dzielą się swoim doświadczeniem i wiedzą.
W końcu „uczyć innych to uczyć się dwa razy”. A jednak, pomimo tych wszystkich korzyści i pomimo tego, że 76% pracujących profesjonalistów uważa, że takie wsparcie jest niezwykle pomocne w rozwoju zawodowym i osobistym, ponad 54% z nich nie ma takiej relacji.
Problem polega często na tym, że dzisiejsze liderki biznesu nie wiedzą, jak znaleźć mentorkę ani jak zbudować z nią dobrą relację. W rozwiązaniu tego problemu może pomóc osiem kroków, które przedstawiamy w tym artykule.
Mentorka: Co to znaczy?
Słownikowa definicja mówi, że mentorka (odmiana przez przypadki: M. mentorka, D. mentorki, C. mentorce, B. mentorkę, N. mentorką, Ms. mentorce, W. mentorko) to autorytet – mądra, doświadczona kobieta, szanowana jako doradczyni i opiekunka. Od tego rzeczownika pochodzą również słowa pokrewne, takie jak przymiotnik "mentorski" czy rzeczownik "mentorstwo".
To słowo stało się w ostatnich latach bardzo popularne i, w odróżnieniu od innych polskich feminatywów, brzmi bardzo dobrze.
Z kolei podopieczną mentorki określa się angielskim słowem "mentee".
Czym jest mentoring – definicja.
Mentoring to proces, w którym osoba doświadczona (mentorka/mentor) udziela wsparcia i doradza swojemu podopiecznemu (mentee). To relacja oparta na wzajemnym zaufaniu i przekazywaniu wiedzy w celu osiągnięcia konkretnych celów zawodowych. Ten proces pomaga w rozwoju osobistym i zawodowym oraz stanowi inkluzywne dwustronne partnerstwo.
Mentoring, coaching i tutoring – czym się różnią?
Często te pojęcia są używane zamiennie, jednak oznaczają zupełnie inne formy wsparcia. Oto krótkie zestawienie:
Cecha | Coaching | Mentoring | Tutoring |
Główny cel | Rozwój kariery i przekazanie doświadczeń | Osiągnięcie konkretnego celu, odblokowanie potencjału | Przyswojenie konkretnej wiedzy akademickiej lub szkolnej |
Metoda pracy | Dzielenie się wiedzą, doradzanie, networking | Zadawanie pytań (np. model GROW), brak gotowych rad | Nauczanie, wyjaśnianie, sprawdzanie wiedzy |
Czas trwania | Długoterminowy (często lata) | Krótkoterminowy (kilka-kilkanaście sesji) | Zależny od programu nauczania (semestr/rok) |
Na naszym portalu znajdziesz dedykowaną podstronę, na której oprócz szczegółowego porównania coaching vs. mentoring znajdziesz również odniesienie do terapii, counselingu, szkoleń i konsultingu.
Jakie są cechy dobrej mentorki? Na co zwrócić uwagę?
Wybór odpowiedniej osoby to klucz do powodzenia procesu mentoringowego. Dobra mentorka powinna wyróżniać się kilkoma kluczowymi cechami:
1. Empatia.
Potrafi wczuć się w Twoją sytuację i zrozumieć wyzwania, z którymi się mierzysz, bez oceniania.
2. Doświadczenie w branży.
Posiada praktyczną wiedzę i sukcesy w obszarze, w którym chcesz się rozwijać, co pozwala jej dzielić się realnymi przykładami z praktyki.
3. Aktywne słuchanie.
Skupia się na tym, co mówisz, zadaje trafne pytania i nie narzuca gotowych rozwiązań od razu.
4. Konstruktywny feedback.
Potrafi szczerze, ale z szacunkiem wskazać obszary do poprawy, jednocześnie motywując do działania.
5. Chęć dzielenia się wiedzą i doświadczeniem.
Czerpie satysfakcję z pomagania innym i jest otwarta na dzielenie się swoimi kontaktami oraz zasobami. Można powiedzieć, że "ma duszę nauczycielki".
6. Umiejętność przekazywania wiedzy.
Umiejętnie przekazuje wiedzę, co wcale nie jest takie proste. Chodzi zarówno o jej ilość, jak i strukturę oraz odpowiednio wybrany moment. Język również powinien być dopasowany do Ciebie. Np. zbyt eksperckie przemowy mogą wywołać odwrotny skutek (możesz pomyśleć: "Nic nie rozumiem. Ale jestem głupia" albo "Po co się tak mądrzysz?").
7. Etyka i szacunek.
Dobra mentorka postępuje zgodnie z etycznymi standardami i nigdy nie wykorzystuje procesu dla własnych potrzeb. Taka osoba gwarantuje poufność i podchodzi do Ciebie z szacunkiem. Nigdy nie traktuje Cię "z góry".
Jak widać, bycie mentorką stawia wysokie wymagania, dlatego tym bardziej należy poświęcić czas i uwagę właściwemu wyborowi swojej mistrzyni.
Jak znaleźć mentorkę i nawiązać z nią dobrą relację?
Mentorkę możesz znaleźć w wielu miejscach, zarówno online, jak i offline. Warto szukać na profesjonalnych serwisach internetowych, takich jak LinkedIn lub Thinkers360, albo poprzez dedykowane programy mentoringowe (np. Fundacja Liderki Biznesu lub Dare IT). Dobrym miejscem są również stowarzyszenia zawodowe oraz konferencje branżowe.
W Polsce rośnie również liczba kobiet, które zawodowo pracują jako mentorki i komercyjnie oferują swoje usługi.
A oto wskazówki, jak samodzielnie wyszukać mentorkę i nawiązać z nią relację opartą na wzajemnym zaufaniu i szacunku.
1. Zdefiniuj swoje cele mentoringowe i konkretne potrzeby.
Zanim zaczniesz szukać konkretnej osoby, zdefiniuj swoje cele zawodowe. Ta specyfikacja pomoże Ci zdecydować, jakiej mentorki powinnaś szukać. Użyj metody SMART i odpowiedz sobie na następujące pytania:
S (Skonkretyzowane): Co dokładnie chcę osiągnąć dzięki spotkaniom z mentorką?
M (Mierzalne): Po czym poznam, że zrealizowałam swoje oczekiwania i odniosłam korzyści?
A (Osiągalne): Czy mój cel jest możliwy do zrealizowania w zaplanowanym czasie trwania programu?
R (Istotne): Dlaczego ten cel jest dla mnie ważny?
Może potrzebujesz rozwinąć nowe umiejętności, poszerzyć swoją sieć kontaktów w określonym sektorze, zaplanować ścieżkę kariery lub zbudować pewność siebie, aby prowadzić trudne rozmowy?
Dzięki temu krokowi zrozumiesz, gdzie chcesz być. Zidentyfikujesz też największe możliwości i przeszkody. A wynik tego ćwiczenia będzie stanowił kluczowy wkład w kontrakt, który później zawrzesz z wybraną osobą.
2. Napisz „opis stanowiska” swojej idealnej doradczyni.
Mając jasno określone cele, stwórz profil idealnej mentorki, uwzględniając minimum trzy kluczowe kryteria: jej realne doświadczenie w Twojej branży, pozytywne referencje od innych podopiecznych oraz tzw. "chemię", czyli dopasowanie charakterów. Bądź tutaj bardzo konkretna.
Może potrzebujesz kogoś, kto pomoże Ci zrealizować projekt, przedstawi Cię ludziom na określonym poziomie w określonej branży lub poprowadzi Cię przez trudne negocjacje?
Zadbaj o to, aby w opisie stanowiska umieścić swoje „dlaczego” – np. dlaczego właśnie mentoring wykorzystasz do czegoś większego. Potem dołączysz ten opis, gdy skontaktujesz się z potencjalnymi mentorkami. To pomoże im zrozumieć, dlaczego szukasz wsparcia i sprawi, że będą bardziej skłonne do pomocy (patrz informacje zawarte w 4. i 5. kroku).
3. Zacznij szukać wśród swoich kontaktów.
Mentorka może pochodzić z dowolnego miejsca, ale najlepiej, żebyś ją już znała. To może być godna zaufania liderka z Twojej firmy, ktoś należący do Twojej sieci na LinkedIn, osoba poznana podczas pracy w poprzednich firmach lub na konferencjach branżowych. Ważne jest, aby pamiętać, że chociaż dzisiejsze kobiety są z pewnością zajęte, prośba o przyjęcie roli mentorki jest komplementem.
Na początek poproś o luźną rozmowę, wyjaśniając, że rozważasz rozpoczęcie procesu mentoringowego i chciałabyś znaleźć doświadczoną przewodniczkę. Nawet jeśli uważasz, że nie ma sposobu, aby ta osoba znalazła dla Ciebie czas, pozwól jej to osądzić. Możesz przeżyć miłą niespodziankę.
Poproszenie kogoś o wsparcie mentoringowe za pomocą długiego e-maila nie jest najlepszym pomysłem.
4. Spotkanie wstępne. Po prostu poproś wybraną kobietę o krótką rozmowę (i zachowaj prostotę).
Na pierwszą rozmowę zapoznawczą masz dwa cele. Najpierw musisz ustalić, czy ta wstępnie wybrana osoba jest dla Ciebie odpowiednia. Następnie dowiedz się, czy jest w ogóle otwarta na ideę mentoringu. To, jak podejdziesz do rozmowy, zależy od Ciebie, ale generalnie możesz zrobić kilka następujących rzeczy:
Najlepiej, jeśli będzie to spotkanie twarzą w twarz (choć w dzisiejszych czasach rozmowa wideo też zadziała).
Ułatw to osobie. Wybierz dogodne dla niej miejsce, zorganizuj kawę (lub herbatę) i spraw, aby spotkanie było bezstresowe i komfortowe.
Poświęć czas na poznanie tej osoby. Zapytaj o pracę i zainteresowania. Słuchaj więcej niż mów. Proporcja mogłaby wynosić 70/30.
Bądź przygotowana, aby krótko opowiedzieć o sobie.
Gdy wstępnie się poznacie (i jeśli powstanie "chemia"), zwróć się z prośbą o mentoring. Wyjaśnij krótko, co chcesz osiągnąć i dlaczego wybierasz właśnie tę osobę.
Jeżeli potencjalna mentorka będzie potrzebowała czasu do namysłu, zaakceptuj to.
Podziękuj, a następnie prześlij e-mail, aby (bez względu na decyzję) podziękować za poświęcony Ci czas.
Jeżeli otrzymasz pozytywną decyzję, odpowiedz jak najszybciej i poinformuj, do kiedy poprosisz o następne spotkanie. Wyjaśnij też, że na tym spotkaniu chciałabyś doprecyzować cel i zasady współpracy. Możesz to zasugerować, mówiąc lub pisząc:
„Naprawdę cenię Twój czas i chcę mieć pewność, że wykorzystam go jak najlepiej. Pomyślałam sobie, że mogłabym przygotować prosty dokument, w którym podzieliłabym się z Tobą moimi celami, zaangażowaniem wobec Ciebie oraz kamieniami milowymi, które mam nadzieję osiągnąć w ciągu najbliższych 9 miesięcy jako mentee. Myślę, że takie przygotowanie mnie zmotywuje i pomoże mi brać odpowiedzialność za moją część naszej relacji. Co o tym sądzisz?"
W kolejnych krokach zaplanuj pierwsze spotkanie mentoringowe i zabierz się do przygotowania dokumentu.
Jeśli w wyniku rozmowy wstępnej otrzymasz odmowę, nie zrażaj się tym. Tak naprawdę może to być wynikiem uczciwej analizy, że Twoja wybranka nie byłaby w stanie poświęcić Ci odpowiedniej ilości czasu i uwagi.
Poproszenie kogoś o to, by został Twoją mentorką za pierwszym, drugim, a nawet trzecim razem, jest trochę niezręczne. Prawdopodobnie sama nigdy nie zostałaś poproszona o mentorowanie kogoś innego ani nie nauczono Cię, jak poprosić o to dla siebie.
Zaakceptuj to niewygodne uczucie i bądź dla siebie wyrozumiała. Nie ma nic złego w pytaniu drugiej osoby, ale podchodź do tego z cierpliwością.
5. Pierwsze spotkanie mentoringowe. Uzgodnienie ustrukturyzowanego procesu. Ustalenie kontraktu mentoringowego.
Przed tym spotkaniem stwórz prosty, jednostronicowy dokument opisujący, co chcesz osiągnąć, do kiedy i jak poznasz, że cele zostały zrealizowane. Pomoże Ci w tym wcześniejszy krok analizy SMART.
Choć może się to wydawać nieco przesadzone, pomoże zarówno Tobie, jak i mentorce zwiększyć jasność celu tej relacji. Pomoże Ci to również ustalić jasny plan na każde spotkanie.
6. Kolejne spotkania. Regularny follow-up i podziękowania.
Po każdym spotkaniu zdecydowanie powinnaś wysyłać podziękowanie. Poza tym, gdy kontrakt mentoringowy dobiegnie końca, powinnaś jeszcze raz podziękować za całość.
Kiedyś podopieczna wysłała mi wiadomość e-mail dwa lata po naszej współpracy i opowiedziała o wspaniałych zmianach, które zaszły w jej życiu zawodowym i osobistym. "This made my whole week!"
I dzięki temu mogłem również nawiązać nowe i ciekawe kontakty. Pamiętaj więc, że nawet po zakończeniu współpracy zawsze możesz poprosić swoją powierniczkę o przysługę. Nie zapomnij tylko okazywać należnej wdzięczności!
📌Podsumowanie i checklista: Jak znaleźć mentorkę w 5 prostych krokach.
Jeśli potrzebujesz szybkiego podsumowania, oto praktyczna checklista:
Zdefiniuj cel – wypisz, czego dokładnie oczekujesz od mentoringu.
Określ kryteria – zwróć uwagę na doświadczenie, referencje i wzajemną chemię.
Przeszukaj platformy – wykorzystaj sieć swoich znajomych, LinkedIn, programy mentoringowe i grupy branżowe.
Złóż propozycję – zaproś wybraną osobę na niezobowiązującą wirtualną kawę.
Ustal zasady – stwórz kontrakt mentoringowy i dbaj o regularny kontakt.
Dodatek: kolejne źródła wiedzy i wskazówek:
Przy okazji tego artykułu zapraszamy również do zapoznania się ze specjalną sekcją, którą stworzyliśmy na portalu Empowerment Coaching Kraków.
Sprawdź również kolejną dedykowaną podstronę pełną konkretnych wskazówek odpowiadających na pytanie:
Zapoznaj się z ofertą bezpłatnych e-booków przedstawioną w formie krótkiego filmu.
I na koniec przeczytaj nasz manifest, w którym wyjaśniamy, jak rozumiemy rozwój człowieka, lidera i organizacji.
Źródła:
Wielki Słownik Języka Polskiego.
https://hbr.org/2020/01/how-to-build-a-great-relationship-with-a-mentor
Tłumaczenie z języka angielskiego: Empowerment Coaching Kraków.
Zobacz inne powiązane artykuły:
Jakie są rodzaje mentoringu?
Jak zaprojektować program mentoringowy?
Na czym polega mentoring biznesowy?
To też może Cię zainteresować:
Kim jest profesor David Clutterbuck?
Komentarze