Typy kulturowe - Model Lewisa


Coaching Biznesowy

Zmiana jest wyzwaniem samym w sobie. A przeprowadzenie przez zmianę wielokulturowego zespołu, to jeszcze większe wyzwanie. Zwłaszcza dla lidera. Jak zatem zadbać o sukces w takiej sytuacji?


Jeśli jako lider chcesz skutecznie przeprowadzić zmianę w międzynarodowych zespołach, to zanim rozpoczniesz, warto zwrócić uwagę przede wszystkim na:

  • rozumienie "odruchowej" reakcji ludzi na zmiany, wynikającej ze specyfiki kultury narodowej, w której się wychowali

  • rozumienie kultury organizacji, w której pracujesz i wynikających z tego silnych, niepisanych reguł dot. zachowań w określonych sytuacjach, szczególnie w sytuacji zmiany

  • konfliktów i synergii, które wynikają z różnorodności narodowościowej i kulturowej w Twojej organizacji


Złożoność łączenia się kultur i narodowości, rozumienia przywództwa, wspólnych wartości jest silnie uwarunkowana przez cechy narodowe. A na co dzień często o tym zapominamy.


Najistotniejsze różnice dotyczą sposobu wyrażania emocji, języka werbalnego i nie werbalnego, budowania relacji, podejścia do hierachii i autorytetów, i w efekcie podejścia do celów i ludzi.


Istnieje wiele modeli i teorii na temat dynamiki wielokulutrowości. Jednym z wiodących jest model opracowany przez brytyjskiego znawcę kultur i języków, Richarda Lewisa, który zyskał uznanie na całym świecie. Ten model uznawany jest dzisiaj za najbardziej praktyczny i najłatwiejszy do zastosowania w codziennej komunikacji.


Model Lewisa powstał w latach dziewięćdziesiątych XX wieku i został opublikowany w bestselerze Richarda Lewisa pt. When Cultures Collide: Leading Across Cultures (1996). Lewis odwiedził 135 krajów i pracując w ponad 20 z nich, opracował model, który stosuje trzy główne kategorie, oparte NIE na narodowości lub religii, ale na ZACHOWANIU.


Nazwał i opisał te kategorie w sposób następujący:


Aktywna Liniowo (ang. linear–active): introwertyczny, zarówno słucha, jak i mówi, ma niepodzielna uwagę, ułożony, ale zdecydowany i konkretny, ograniczona mowa ciała i gestykulacja, planuje działania krok po kroku, czasem niecierpliwy, trzyma się faktów, powołuje się na logikę, dba o swoje dobre imię, respektuje prawo, bardziej ceni prawdę, niż dyplomację, lubi prywatność, oddziela życie osobiste od zawodowego


Wieloaktywna (ang. mutli–active): ekstrawertyczny, mówi częściej niż słucha, zorientowany na ludzi, społeczny, ma podzielną uwagę, potrafi przerywać i przeszkadzać, okazuje uczcuia i chętnie o nich rozmawia, ekspresyjna mowa ciała i gestykulacja, snuje ogólne plany, ma elastyczne podejście do pojęcia prawdy, z łatwością łączy życie osobiste z zawodowym


Reaktywna (ang. reactive): introwertyczny, częściej słucha, niż mówi, nie przerywa, nie przeszkadza, opanowany, milczący, cierpliwy, dobry słuchacz, ograniczona mowa ciała, ułożony, niebezpośredni, skrywa uczucia, nie lubi się przeciwstawiać, dobre imię to sprawa honorowa, wprowadza małe zmiany, postępuje spokojnie, punktualny, zorientowany na ludzi, bardziej ceni dyplomację, niż prawdomówność, bardzo poważnie traktuje swoje cele


Na tej podstawie, stworzył kompleksowy model, w którym umieścił na jednej skali wszystkie główne narodowości świata.


Znając ten „klucz” możesz przeanalizować sytuacje, które wydają Ci się zaskakujące i niezrozumiałe. I jeśli nie znajdujesz innych powodów, z dużym prawdopodobieństwem może się okazać, że nieporozumienia wynikają z różnic kulturowych.


Dla Polaka można tu znaleźć bardzo cenne wskazówki do współprcy na przykład:

  • z Anglikiem

  • lub z Japończykiem.


"Na dzień dobry" mamy do pokonania barierę, która nas oddziela.


Jeżeli będziesz oczekiwać, że Japończyk odpowie na Twoją słowiańską spontaniczność i otwartość bezpośredniością i szczerością - bardzo się zawiedziesz. Jeżeli w roli przełożonego będziesz oczekiwać od Japończyka tzw. "konstruktywnego feedbacku" - też bardzo się zawiedziesz. W Japońskiej kulturze skrytykowanie szefa, to "odebranie mu twarzy".


Jeżeli wspołpracując z Brytyjczykiem będziesz dosłownie interpretować jego wypowiedzi możesz się wpakować w niezłe kłopoty. Najlepiej obrazuje to poniższe zestawienie.


Coaching Biznesowy

Nie jestem specjalistą w temacie wielokulturowości. Ale moje doświadczenie wynikające z pracy w wielonarodowej korporacji nauczyło mnie kilku niewątpliwych rzeczy. Taka współpraca wymaga:

  • cierpliwości,

  • tolerancji,

  • chęci uczenia się i zrozumienia,

  • pozwolenia sobie na błędy i szybkiego wyciągania z nich wniosków,

  • gotowości do proszenia o pomoc/radę innych.

I paradoksalnie (w świecie biznesowym zorientowanym na osiąganie celów) cel przechodzi na dalszy plan. Bo im bardziej będziemy go próbowali zrealizować (w swoim rozumieniu w najlepszy możliwy sposób), tym większy opór napotkamy.


Tak więc bardziej liczy się JAK, niż CO, KTO i KIEDY.


Zobacz także:

Czym jest coachingowy styl przywództwa?

Self-coaching: trudne sytuacje i metoda NVC

Coaching Akceptacji. Co jest ważniejsze: droga, czy cel?

Czy jesteś częścią Transformacji?

Coaching Asertywności