Kompleksowe porównanie testów osobowości


Coaching Blog-porownanie testow osobowosci

W dzisiejszych czasach testy osobowości nie są już jedynie domeną psychologów. Znajdują bowiem coraz szersze zastosowanie w świecie biznesu, jak również mogą być doskonałym narzędziem indywidualnego samopoznania.


Postaram się w krótki sposób uporządkować wiedzę na ten temat i zanim przejdziemy do porównania konkretnych testów, podać nieco informacji nt. metod modelowania różnych testów.


Osobowość jest bardzo złożoną konstrukcją i mówiąc szczerze psychologia, jako nauka, do dziś ma problem z jednoznacznym, precyzyjnym zdefiniowaniem tego pojęcia. Zanim więc zdecydujemy się na wybór testu, bądźmy świadomi tego, czy mówimy o teście osobowości, kompetencji, czy np. zachowań.


Ważne jest też zrozumienie czy dane badanie jest testem ipsatywnym, tzn pokazującym jak badany ocenia sam siebie, czy normatywnym, tzn. pokazującym jak badany jest postrzegany przez innych.


Testy osobowości – dwa podstawowe rodzaje

W praktyce psychologicznej rozróżniane są dwa rodzaje badań:


  1. Pierwszym z nich są testy psychometryczne. Opierają się na odpowiednio skonstruowanych (i co ważne, skalibrowanych na odpowiednio dużej i rerezentatywnej grupie testowej) kwestionariuszach i zakładają, że osoby badane będą w pełni szczere podczas odpowiadania na poszczególne pytania testu. Odpowiednie przetestowanie i skalibrowanie algorytmu testu przed jego udostęnieniem "na rynku" ma ogromne znacznie dla wiarygodności jego wyników. Na odpowiedzi mają bowiem wpływ takie aspekty jak: płeć, wiek, czy choćby kultura kraju. Mówiąc suchym językiem wiarygodny test musi spełniać 5 kryteriów naukowych: trafności, rzetelności, standardyzacji, obiektywności i znormalizowania.

  2. Drugi typ to tak zwane testy rzutowe. Są to badania osobowości, w których osoba badana tworzy i prezentuje różnego rodzaju artefakty wykorzystując do tego swoją podświadomość. W uproszczeniu można powiedzieć, że odpowiada na zasadzie skojarzeń. Do tego celu wykorzystywane są specjalnie opracowane twórcze lub introspekcyjne ćwiczenia. Osoba badana wie o byciu przedmiotem testu, jednak udziela odpowiedzi w sposób nieświadomy nie wiedząc z czym w swym zamiarze wiąże się dane ćwiczenie.


W naszym porównaniu skupimy się głównie na testach psychometrycznych. Są one bowiem łatwo dostępne, zwłaszcza w trybie on-line. A testy rzutowe są stosowane głównie w praktyce klinicznej, czyli tak naprawdę mają na celu zdiagnozowanie poważnych zaburzeń.



1. Wielka Piątka (The Big 5 Model) , czyli pięcioczynnikowy test osobowości Paula Costy i Roberta McCrae

Metoda o nazwie “The Big 5 Model” jest jedną z najbardziej znanych. Stanowi również podstawę dla innych dostepnych dziś testów osobowości mających na celu zrozumienie i zmierzenie ludzkich zachowań (zobacz np. Testy Hogana poniżej)

Test osobowości Paula Costy i Roberta McCrae podzielony jest na pięć głównych obszarów znanych pod akronimem “OCEAN”:

  • Otwartość na nowe doświadczenia (ang. Openness to experience)

  • Sumienność (ang. Conscientiousness)

  • Ekstrawersja (ang. Extroversion)

  • Ugodowość (ang. Agreeableness)

  • Neurotyczność (ang. Neuroticism)

Ten test osobowości zyskał dużą popularność ze względu na swoją wiarygodność:

poczynając od zastosowań klinicznych, a kończąc na rozmowach kwalifikacyjnych do pracy lub współpracy coaching'owej. Wielu profesjonalistów z tych dziedzin postrzega też The Big 5 Model jako bardzo dobry fundament do rozwijania bardziej szczegółowych testów osobowości lub uzupełniania go testami zachowań i kompetencji.


Tak się składa, że w ofercie firmy Great People Inside, której jestem przedstawicielem na Polskę, znajduje się również kwestionariusz testu The Big 5. Test The Big 5 zawiera 20 pytań, a jego koszt to 150 zł. Przykładowy raport, który otrzymuje się w wyniku wykonania tego testu można pobrać bezpłatnie tutaj: