Dlaczego nasz mózg lubi prokrastynację?


Empowerment Coaching Krakow Blog-Prokrastynacja

W roku 2006 dwóch profesorów z Harvardu rozpoczęło badania nad prokrastynacją. Chcieli zrozumieć dlaczego unikamy robienia rzeczy, o których wiemy, że powinniśmy robić, i nawet wtedy, kiedy wiemy, że są one dla nas dobre.


Aby odpowiedzieć na to pytanie, Todd Rogers i Max Bazerman — przeprowadzili specjalne badanie. Uczestników badania zapytano, czy zgodzą się zapisać do planu oszczędnościowego, który automatycznie umieszczałby na ich koncie oszczędnościowym 2% ich regularnej pensji.


W pierwszym pytaniu, prawie każdy uczestnik zgodził się, że oszczędzanie pieniędzy to dobry pomysł, ale ich dalsze zachowanie mówiło już co innego.


W jednym z kolejnych pytań poproszono uczestników o jak najszybsze zapisanie się do planu oszczędnościowego. W tym scenariuszu tylko 30 procent osób powiedziało, że zgodziłoby się zapisać do planu.


W kolejnym pytaniu uczestnicy zostali poproszeni o zapisanie się do planu oszczędnościowego w odległej przyszłości (za rok od dzisiaj). W tym scenariuszu 77 procent osób powiedziało, że zgodziłoby się zapisać do planu.


Dlaczego oś czasu tak bardzo zmieniła ich odpowiedzi?


Jak się okazuje, ten eksperyment może nam wiele powiedzieć o tym, dlaczego zwlekamy z zachowaniem, o którym wiemy, że jest dla nas korzystne.


Dlaczego odwlekamy: teraz vs. przyszłość

Otóż mamy tendencję do zbytniego dbania o siebie w chwili obecnej, a za mało w przyszłości. Lubimy czerpać natychmiastowe korzyści w teraźniejszości, zwłaszcza jeśli koszty naszych wyborów ujawniają się dopiero w odległej przyszłości.


Na przykład:

  • Zapłata za zjedzenie pączka jest natychmiastowa (cukier!), a koszt pomijania treningów na siłowni nie pojawi się, dopóki nie minie kilka tygodni.

  • Korzyść z wydania pieniędzy jest natychmiastowa (nowy iPhone!), a koszt zapomnienia o oszczędzaniu na emeryturę nie pojawi się, dopóki nie spóźnimy się o lata.

  • Opłacalność zużywania paliw kopalnych jest natychmiastowa (więcej ciepła! więcej energii elektrycznej!), a koszty zmian klimatu ujawnią się dopiero po dziesięcioleciach szkód.


Kiedy jednak rozważamy te problemy w odległej przyszłości, nasze wybory zwykle się zmieniają.

W ciągu następnego roku wolałbyś mieć nadwagę i jeść pączki, czy zdrowo i konsekwentnie ćwiczyć?


Na dłuższą metę wybór jest łatwy, ale kiedy przychodzi czas na dokonanie wyboru DZISIAJ, w tym momencie dyskontujemy długoterminowe koszty i przeceniamy bezpośrednie korzyści nieproduktywnych zachowań.


Ekonomiści behawioralni nazywają ten fenomen „niespójnością czasową” (ang. time inconsistency or dynamic inconsistency), ponieważ myśląc o przyszłości chcemy dokonywać wyborów, które prowadzą do długoterminowych korzyści („Tak, zaoszczędzę więcej!”), ale kiedy myślimy o teraźniejszości skupiamy się na natychmiastowych konsekwencjach naszej decyzji („Ojej, wydaję pieniądze teraz!”).


Nasze Przyszłe Ja wie, że powinniśmy robić rzeczy, które prowadzą do największych korzyści w dłuższej perspektywie, ale nasze Obecne Ja ma tendencję do przeceniania rzeczy, które prowadzą do natychmiastowych korzyści już teraz.


Co możemy z tym wszystkim zrobić?


Odpowiedź na niespójność

Jeśli chcemy pokonać prokrastynację i dokonywać lepszych długoterminowych wyborów, należy znaleźć sposób, aby nasze Obecne Ja działało w najlepszym interesie naszego Przyszłego Ja.


Mamy trzy podstawowe opcje:

  1. Spraw, aby nagrody z długoterminowego zachowania były bardziej natychmiastowe.

  2. Spraw, aby koszty prokrastynacji były bardziej natychmiastowe.

  3. Usuń wyzwalacze prokrastynacji ze swojego środowiska.


1. Spraw, aby nagrody z długoterminowego zachowania były bardziej natychmiastowe. Powodem, dla którego zwlekamy, jest to, że nasz umysł pragnie natychmiastowej korzyści. Jeśli możesz znaleźć sposób, aby korzyści płynące z dobrych długoterminowych wyborów były bardziej natychmiastowe, łatwiej będzie uniknąć zwlekania. Jednym ze sposobów, aby to zrobić, jest po prostu wyobrażenie sobie korzyści, jakie zyska twoje Przyszłe Ja. Wyobraź sobie, jak będzie wyglądało twoje życie, jeśli zrzucisz te 15 kg. Zastanów się, dlaczego oszczędzanie pieniędzy teraz jest ważne dla twojej przyszłości. Przeciągnij przyszłą wypłatę do chwili obecnej w swoim umyśle.


2. Spraw, aby koszty prokrastynacji były bardziej natychmiastowe. Istnieje wiele sposobów, aby zmusić cię do poniesienia kosztów prokrastynacji raczej wcześniej niż później. Na przykład, jeśli ćwiczysz sam, pominięcie treningu w przyszłym tygodniu nie wpłynie zbytnio na twoje życie. Twoje zdrowie nie pogorszy się natychmiast, ponieważ przegapiłeś ten jeden trening. Koszt zwlekania z ćwiczeniami staje się bolesny dopiero po tygodniach i miesiącach leniwego zachowania. Jeśli jednak zobowiążesz się do treningu z przyjacielem o 7 rano w następny poniedziałek, koszt pominięcia treningu stanie się bardziej natychmiastowy. Przegap ten jeden trening i wyglądasz jak palant.


Oto kilka innych sposobów na zwiększenie kosztów prokrastynacji:

  • Ogłoś publicznie swoje zamiary („Zamierzam publikować nowy artykuł w każdy poniedziałek”).

  • Ustal zadoścuczynienie za niedotrzymanie zobowiązań („Za każdy trening, który przegapię, zapłacę mojemu przyjacielowi 20 zł.)

  • Umów się na fizyczne konsekwencje dla swojego zachowania. („Za każde naczynia, które zostawiam nieumyte w zlewie, muszę zrobić 25 pompek.”)


3. Usuń wyzwalacze prokrastynacji ze swojego środowiska. Najskuteczniejszym sposobem zmiany swojego zachowania jest zmiana otoczenia. Nie trzeba dużo zgadywać, aby zrozumieć, dlaczego tak jest. W normalnej sytuacji wlisz zjeść raczej ciastko, niż warzywa. Co by było, gdyby ciasteczka nie było na początku? O wiele łatwiej jest dokonać właściwego wyboru, jeśli otaczają Cię lepsze wybory. Usuń rozpraszacze ze swojego otoczenia i stwórz przestrzeń o lepszej architekturze.


Chcesz pójść o krok dalej? Możesz dodać do swojego środowiska wyzwalacze, które podpowiadają dobre zachowania.


Następne kroki

Każdego dnia stajemy przed setkami drobnych decyzji. Staje przed nami możliwość wybrania łatwego wyjścia i skoczenia w natychmiastową gratyfikację lub odmówienia pokusie i zobowiązania się do zachowania, które przyniesie długoterminowe korzyści.


Te codzienne wybory definiują naszą rzeczywistość. Tym bardziej więc zdolność radzenia sobie z rozpraszaczami uwagi będzie wpływała na naszą zdolność do odniesienia sukcesu.

„Coraz bardziej będziemy definiowani przez to, czemu odmawiamy”. Paul Graham

źródło: https://jamesclear.com/time-inconsistency


Zobacz także:

Gdzie są granice możliwości naszego mózgu?

Wyuczona bezradność

Coaching Poczucia Szczęścia. Dlaczego jedni są pogodniejsi od innych?

Coaching Poczucia Sprawczości. Jak często musisz, a jak często wybierasz?