Rynek pracy: zawody przyszłości i nowe profesje do 2030 r.

Żyjemy w czasach dynamicznych zmian, a globalne trendy przyczyniają się do powstawania nowych zawodów oraz kolejnej modyfikacji struktury zatrudnienia. Praca zdalna, która przed pandemią była luksusem, stała się normą. Musimy również spojrzeć prawdzie w oczy i pogodzić się z faktem, że na rynku będą pojawiać się nowe technologie. I będą one decydowały o tym, jakie kwalifikacje będą potrzebne w najbliższym czasie.

Dlatego, aby nie mieć problemów ze znalezieniem pracy, warto wiedzieć, jakie w najbliższej przyszłości będą najbardziej pożądane zawody. Ten artykuł to swoisty barometr. Znajdziesz tu przewidywania dotyczące nadchodzących zmian na rynku pracy oraz zestawienie branż o największym potencjale.

Jakie jest zapotrzebowanie na pracowników w 2024 roku?

Lista zawodów przyszłości zmienia się z roku na rok, ale już teraz niektóre specjalizacje uznaje się za kluczowe w nadchodzących latach. Oto zawody, które zyskały na znaczeniu w roku 2024:

1. Specjalista ds. sztucznej inteligencji – z umiejętnościami programowania i znajomością algorytmów.

2. Inżynier robotyki – odpowiedzialny za projektowanie i wdrażanie systemów automatyzacji.

3. Data scientist – kluczowa pozycja w dobie Big Data, która umożliwia firmom podejmowanie decyzji na podstawie zaawansowanych analiz.

4. Ekspert ds. ochrony środowiska – rosnący popyt związany z koniecznością ochrony planety i wdrażaniem odnawialnych źródeł energii.

5. Cybersecurity specialist – niezbędny do zabezpieczenia systemów informatycznych przed niepowołanym dostępem.

   
   

Jakie trendy globalne mają wpływ na zawody przyszłości?

Wybór zawodu przyszłości to decyzja, która opiera się na znajomości głównych wyzwań, przed którymi staje dzisiejszy świat. Do najważniejszych z nich należą:

• sztuczna inteligencja,

• digitalizacja,

• automatyzacja, 

• globalizacja,  

• ESG, czyli środowisko naturalne, społeczeństwo i ład korporacyjny (ang. Environmental, Social and Corporate Governance),

• starzenie się społeczeństw. 

Zawody przyszłości często wymagają nowoczesnych kompetencji, takich jak zarządzanie danymi, programowanie komputerowe, wiedza z zakresu środowiska naturalnego, czy umiejętność pracy z innowacyjnymi technologiami, takimi jak np. VR (ang. Virtual Reality) lub AR (ang. Augmented Reality).

Ponadto rosnąca niepewność i nieprzewidywalność zmian (patrz: czasy VUCA i BANI) sprawiają, że pracodawcy szukają ekspertów, którzy nie tylko posiadają konkretne umiejętności, ale także potrafią dostosowywać się do dynamicznych zmian. 

Z kolei zmiany demograficzne i spodziewana niewydolność finansowa systemów emerytalnych spowodują wzrost popytu na planistów i doradców finansowych. Coraz bardziej pożądane na rynku pracy będą również zawody związane z chorobami cywilizacyjnymi oraz opieką i wsparciem osób starszych. 

Jeszcze pięć lat temu w raporcie Ministerstwa Edukacji i Nauki przedstawiającym zawody o zwiększonym krótkoterminowym popycie znalazły się następujące stanowiska zaangażowane w proces produkcyjny: mechanik-monter maszyn i urządzeń, pracownik produkcyjny (operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych lub operator obrabiarek skrawających) oraz kierowca-mechanik. 

W ciągu kilku lat świat zmienił się tak bardzo, że dziś, mówiąc o zawodach przyszłości, powtarza się następujące dwie prognozy główne:

1. W ciągu najbliższych 20-25 lat ponad połowa istniejących dziś profesji zniknie wskutek zmian technologicznych.

2. Nawet 65% dzieci obecnie zaczynających naukę w szkole będzie pracować w zawodach, które jeszcze nie istnieją.

Rosnąca dynamika zmian sprawia również, że już w tej chwili próba przewidzenia sytuacji na rok 2050 mija się z celem. Obserwatorzy  skupiają się na najbliższej przyszłości i perspektywie pięciu (maksimum dziesięciu) lat.

Jakie branże zdominują rynek pracy w niedalekiej przyszłości?

Sytuacja w nadchodzących latach będzie kształtowana przez branże, które już teraz wykazują silny wzrost i rozwój technologiczny. A z tym wiąże się również rosnące wynagrodzenie. Oto najważniejsze z nich:

• Nowoczesne technologie i IT – to stale rosnący sektor, w którym wzrasta popyt na specjalistów ds. sztucznej inteligencji, programistów, analityków danych, architektów IT, ekspertów od uczenia maszynowego czy inżynierów cyberbezpieczeństwa. 
  

• Zdrowie i medycyna – starzejące się społeczeństwo generuje wzrost zapotrzebowania na lekarzy, pielęgniarki, opiekunów osób starszych oraz fizjoterapeutów. Z kolei rosnące tempo życia i wzrastający poziom stresu powodują, że rośnie rola psychologów i ekspertów od dobrostanu psychicznego. 
  

• Energia odnawialna – rosnąca świadomość ekologiczna napędza rozwój dziedziny związanej z zieloną energią. Popyt w tej branży dotyczy przede wszystkim takich nowych stanowisk pracy jak technik serwisowy turbin wiatrowych, czy instalator rozwiązań fotowoltaiki słonecznej.  
  

• Logistyka – dzięki dynamicznemu rozwojowi e-commerce rośnie znaczenie sprawnego łańcucha dostaw, co odzwierciedla się dużym zapotrzebowaniem na pracowników tych działów na wszystkich poziomach struktury organizacyjnej (od magazyniera po menedżera łańcucha dostaw).

Postęp technologiczny: rozwój sztucznej inteligencji (AI) i jej wpływ na nowe zawody.

Coraz więcej osób ma styczność z inteligencją maszynową na co dzień. Najlepszym przykładem jest narzędzie ChatGPT. Wzrasta również liczba osób korzystających z Gemini oferowanego przez Google.

Rozwój sztucznej inteligencji to jeden z najważniejszych trendów wpływających na rynek pracy. Fachowcy z tego obszaru już teraz mogą liczyć na bardzo atrakcyjne oferty pracy, ponieważ AI znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach, od medycyny po finanse, a wdrożenie jej w firmach pomaga w automatyzacji procesów, a tym samym zmienia strukturę pracowniczą. 

Według World Economic Forum do roku 2030 rozwiązania AI zastąpią globalnie 85 milionów miejsc pracy. Jednocześnie uważa się jednak, że ta rewolucja stworzy 97 milionów nowych stanowisk wymagających obsadzenia przez człowieka.

Najnowsze wyliczenia Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) z roku 2024 wskazują, że w 20 grupach zawodowych najbardziej narażonych na zastąpienie przez SI pracuje 3,68 mln Polaków, w tym 2,16 mln kobiet. Ponadto 37% polskich firm już  zwolniło co najmniej jedną osobę z powodu automatyzacji. 

Szacuje się, że do roku 2030 wdrożenia AI powiększą globalny produkt krajowy brutto (ang. GDP – Gross Domestic Product) o 1,7 tryliona dolarów! Ta jedna liczba najlepiej pokazuje, z jak wielką transformacją zaczynamy mieć do czynienia. 

Jako ciekawostkę na koniec warto wspomnieć o nowym stanowisku przewidywanym w niedalekiej przyszłości. To Man-Machine teaming manager (menedżer ds. współpracy człowieka z maszyną) – osoba, która będzie potrafiła kierować zespołem złożonym z ludzi i robotów, łącząc w harmonijną całość ludzką empatię, kreatywność i wszechstronność z właściwą maszynom dokładnością, szybkością obliczeniową i wytrzymałością. 

Innym przykładem jest mechatronik, który będzie łączył wiedzę z zakresu elektroniki, mechaniki, programowania i robotyki.

Big Data - Specjaliści ds. analityki.

W erze Big Data analityk danych (ang. Data Scientist) jest ważnym elementem rozwoju nowoczesnych firm. Harvard Business Review nazwał go „najseksowniejszym zawodem XXI wieku". Różnorodność tych ról jest ogromna i, wbrew angielskiej nazwie, nie są to pracownicy naukowi. 

Analitycy nie tylko tworzą raporty, ale przede wszystkim projektują i budują bazy, które zasilają ogromne ilości danych. Następnie przetwarzają te dane w informacje, które pomagają firmom podejmować decyzje strategiczne. Ta specjalność jest w rozkwicie i nie dotyczy to tylko wyciągania wniosków na temat aktualnej sytuacji.

W oparciu o dane historyczne tworzy się również ekstrapolacje głównych wzorców i symulacje przyszłości (ang. predictive analytics). Z tego względu zapotrzebowanie na ekspertów od analiz stale rośnie.

W przyszłości analitycy danych będą najbardziej potrzebni w finansach, marketingu, opiece zdrowotnej, a także w e-commerce - głównie po to, aby lepiej zrozumieć zachowania i preferencje klientów.

Zmiany demograficzne i starzenie się społeczeństw. Zapotrzebowanie na specjalistów w sektorze medycznym.

Branża medyczna coraz bardziej odczuwa braki w wielu miejscach. Dotyczy to przede wszystkim lekarzy ze specjalizacją, pielęgniarek i fizjoterapeutów. Ze względu na wzrost populacji osób starszych, skala usług medycznych i opiekuńczych  będzie dynamicznie rosła. 

Według prognoz Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z roku 2022 nadchodzące lata będą coraz bardziej czasem wyspecjalizowanych pracowników. W samym tylko obszarze zdrowia psychicznego na znaczeniu zyskają takie specjalizacje jak psychoonkolog, psychogeriatra, psycholog biznesu, neuropsycholog czy psychoterapeuta uzależnień.

Pojawią się również nowe role, takie jak asystent lekarza, asystent fizjoterapeutyczny czy menedżer służby zdrowia. Generalnie należy się spodziewać, że warunki finansowe pracowników branży medycznej ulegną znaczącej poprawie. 

Wraz z rozwojem nowych rozwiązań technologicznych coraz większego znaczenia będzie nabierała opieka zdalna. A roboty i elementy inteligencji maszynowej już teraz obecne są na szpitalnych salach operacyjnych. 

Zawody związane z ochroną środowiska.

Wzrost świadomości ekologicznej oraz rosnące zmiany klimatyczne sprawiają, że temat zrównoważonego rozwoju zyskuje na znaczeniu. Eksperci ochrony środowiska, biotechnolodzy i inżynierowie odnawialnych źródeł energii będą odgrywać coraz większą rolę w nadchodzących latach.

W krajach rozwiniętych, a także na skalę globalną, pojawiają się nowe przepisy wspierające inwestycje we wszystkie źródła energii naturalnej, co stwarza nowe miejsca pracy dla fachowców od zrównoważonego rozwoju. 

Zupełnie nowymi obszarami mogą stać się rozwiązania do pozbywania się plastiku z naszej planety i cała sfera związana z utylizacją śmieci. 

Zmiany klimatyczne i coraz częstsze katastrofalne zjawiska naturalne (powodzie i susze) już teraz zmuszają do zupełnie innego podejścia w projektowaniu ludzkich siedlisk wokół traktów wodnych, jak i w nowoczesnej gospodarce wodnej, która będzie odporna na susze. 

Automatyzacja: inżynieria, logistyka i transport. To też profesje przyszłościowe.

Branża logistyczna przeżywa rozkwit z powodu wzrostu sektora e-commerce i zmieniających się preferencji konsumenckich. Logistycy oraz operatorzy maszyn i urządzeń stają się niezbędni dla pracodawców, którzy stawiają na szybki i efektywny transport towarów.

Nowoczesne technologie, takie jak zielony łańcuch dostaw, cyfrowe bliźniaki, blockchain, autonomiczne ciężarówki, drony dostarczające przesyłki, roboty dostarczające pizzę, optymalizacja procesów przy użyciu AI czy monitorowanie GPS w czasie rzeczywistym, również przyspieszą rozwój tego obszaru. 

Prognozy na najbliższe lata – co jeszcze zmienią nowe technologie?

Nowoczesne technologie nieustannie kształtują rynek pracy, a zawody przyszłości coraz bardziej będą wymagały zdolności adaptacji i innowacyjności. Dynamiczny rozwój takich dziedzin, jak robotyka, internet rzeczy (ang. IoT – Internet of Things) oraz zielona energia, wpływa na sposób pracy, tworzy nowe możliwości zawodowe, ale również zagraża istniejącym stanowiskom. 

Jako przykłady wystarczą rynek samochodów autonomicznych czy lawinowo rosnący rynek dronów. Ale to nie koniec. Wszystko, co wiąże się z kreowaniem wirtualnej rzeczywistości, będzie miało wielopłaszczyznowy wpływ. Poczynając od tworzenia przestrzeni dla marek handlowych, poprzez szkolenia pracownicze, po programy on-boardingowe. Bardzo łatwo można sobie również wyobrazić bezpośredni wpływ na całą edukację, co będzie skutkowało zupełnie nowymi metodami uczenia się. 

Automatyzacja jest już obecna w naszym życiu – zarówno w pracy, jak i w sferze osobistej. Wystarczy wymienić kasy samoobsługowe w supermarketach, roboty odkurzające nasze mieszkania, chatboty wspomagające zakupy w sklepach online czy też boty konwersacyjne w biurach obsługi klienta.

Futurolodzy zajmujący się tematem zawodów przyszłości najczęściej wymieniają prace fizyczne oraz powtarzalne, ustandaryzowane aktywności jako te, które ulegną zautomatyzowaniu w pierwszej kolejności. Natomiast w bliskiej przyszłości na rynku pozostaną stanowiska kreatywne, wymagające tworzenia rozwiązań, nieszablonowego myślenia i ludzkiej empatii.

Najbardziej poszukiwane zawody przyszłości – lista i ranking na 2024 rok.

Oto lista 10 zawodów z najlepszymi perspektywami w Polsce wg stanu na rok 2024:

1. Specjalista sztucznej inteligencji.

2. Analityk danych.

3. Inżynier robotyki.

4. Ekspert ochrony ekosystemu.

5. Specjalista cyberbezpieczeństwa.

6. Specjalista opieki zdrowotnej.

7. Logistyk.

8. Projektant odnawialnych źródeł energii.

9. Programista komputerowy.

10. Fizjoterapeuta.

A to lista 10 najszybciej rozwijających się zawodów wg prognozy globalnego wzrostu zatrudnienia w latach 2020–2030 (%). Podana poniżej wartość liczbowa określa procent wzrostu. 

1. Technik serwisowy turbin wiatrowych – 68,2%.

2. Pielęgniarka - 52,2%.

3. Instalator rozwiązań fotowoltaiki słonecznej – 52,1%.

4. Statystyk - 35,4%.

5. Asystent fizjoterapeutyczny – 35,4%.

6. Cyber security officer (zapewnienie bezpieczeństwa informacji cyfrowej) – 33,3%.

7. Opieka zdrowotna w domu / pomoc osobista - 32,6%.

8. Menedżer służby zdrowia – 32,5%.

9. Specjaliści IT – 31,4%.

10. Asystent lekarza – 31,0%. 

    
    

Edukacja: co warto studiować? Czego będą potrzebować pracodawcy?

Dużo wskazuje na to, że fakt ukończenia odpowiednich studiów będzie coraz bardziej tracił na znaczeniu. W nieprzewidywalnych czasach VUCA i BANI dużo ważniejsze stają się rezyliencja, elastyczność i chęć nieustannego uczenia się. Coraz większego znaczenia nabierają też kompetencje miękkie, takie jak komunikacja interpersonalna, rozwiązywanie konfliktów, asertywność, a nawet empatia. 

Zmiana modelu pracy na tryb hybrydowy lub w 100% zdalny również niesie ze sobą konsekwencje. Coraz większego znaczenia nabierają biegłość poruszania się w świecie cyfrowym, mądre zarządzanie swoim czasem, jak również dbanie o swój dobrostan psychiczny i utrzymanie zdrowej równowagi pomiędzy życiem zawodowym, a prywatnym. 

Wielu ekspertów coraz częściej zaczyna zwracać uwagę na kolejny meta-trend, w ramach którego pracodawcy będą odchodzić od klasycznego modelu opartego na stanowiskach (i strukturach organizacyjnych). A co je zastąpi? Nowy model oparty na kompetencjach i projektach. W wyniku tego możemy się spodziewać zupełnie nowego spojrzenia na ścieżki kariery, w ramach którego regularne przekwalifikowywanie się stanie się standardem. 

Ponadto odpowiedź na pytanie "Co warto studiować?" nie powinna opierać się wyłącznie na znajomości głównych nurtów. Bo możemy wybrać studia, które są bardzo "sexy", ale równocześnie nie będą pasować do naszych osobistych talentów i zainteresowań.

Dlatego bardzo ważne jest, aby decyzja o wyborze kierunku studiów opierała się zarówno na znajomości zapotrzebowania na rynku pracy, jak i na dobrej znajomości siebie – swojej osobowości, wartości osobistych i zainteresowań. 

Kierunki, które umożliwiają znalezienie pracy, a równocześnie zapewniają stabilność zawodową w Polsce, to m.in. informatyka i domeny pokrewne, automatyka, inżynieria, medycyna oraz ochrona zasobów naturalnych.

Ale nie każdy ma predyspozycje do pracy z ludźmi (co ma miejsce w przypadku pracowników medycznych) i nie każdy może zostać dobrym programistą komputerowym. Warto więc wybierać studia, które w pierwszej kolejności mają związek z naszymi zainteresowaniami i naturalnymi predyspozycjami. 

📌 Podsumowanie. Jakie są przyszłościowe zawody: lista w perspektywie roku 2030?

• Zawody przyszłości będą ściśle związane z rozwojem technologii, zdrowiem oraz środowiskiem naturalnym.

• Zapotrzebowanie na specjalistów rośnie, szczególnie w obszarach takich jak AI, informatyka, analiza danych, logistyka i opieka zdrowotna.

• Warto śledzić prognozy rynku pracy, aby znać zawody o największym potencjale zarobkowym i rozwojowym.

• Wybór satysfakcjonującej przyszłości powinien opierać się zarówno na wiedzy dotyczącej głównych nurtów, jak i dobrej znajomości swoich naturalnych preferencji.

• Przyśpieszony rozwój nowoczesnych rozwiązań technologicznych nie tylko zmieni sposób pracy, ale też wprowadzi wymóg elastyczności i otwartości na nowe kompetencje. Będzie to stanowiło jedno z największych wyzwań związanych z utrzymaniem pracy. Ciągłe uczenie się będzie miało fundamentalne znaczenie dla dalszego rozwoju kariery. 

Bibliografia:

Oto źródła wykorzystane do napisania tego artykułu:

• Raport Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, 2022.

• Employment projections 2020 – 2030, The Bureau of Labor Statistics, 2021.  

• World Economic Forum - The Future of Jobs Report, 2020.

• McKinsey & Forbes, Ramię w ramię z robotem. Jak wykorzystać potencjał automatyzacji w Polsce, 2018.

• https://www.forbes.com/sites/bernardmarr/2024/05/15/hype-or-reality-will-ai-really-take-over-your-job/

Sprawdź Również Inne Artykuły:

• Kiedy zmienić pracę — radzi ekspert od podejmowania decyzji.

• Jak znaleźć pomysł na siebie?

• Jak planować ścieżki kariery zawodowej?

• Wartości w życiu człowieka.

  
  

• Pokolenia: nazwy, lata, charakterystyka.

• Generacja Z i jej zaskakujące podejście do planowania kariery.

• Pokolenie X: charakterystyka.

• Czego młode generacje szukają w pracy – raport Deloitte’a.

• Pokolenie Z na rynku pracy: zaskakujące podejście do kariery i AI.

• Raport Gallupa 2025: stan środowiska pracy na świecie.

• Raport Gallupa 2026.

• PwC Global AI Jobs Barometer.

• Kobiety w miejscu pracy – raport 10-lecia McKinsey.

• Wpływ ChatGPT na naukę studentów.

To również może Cię zainteresować:

• Jak działa coaching?

• Oferta Life Coaching.

• Oferta Coachingu Kariery.

• Coaching biznesowy.

O autorze:

Ryszard Skarbek jest certyfikowanym coachem biznesowym, mentorem i doradcą HR. Posiada ponad 30 lat doświadczeń zawodowych. Wśród nich ponad 22 lata to praca w międzynarodowej i wielokulturowej korporacji obecnej na 6 kontynentach.

Jako coach i mentor Ryszard pracuje głównie z menedżerami średniego i wyższego szczebla oraz właścicielami firm.

Jego główne specjalizacje to przywództwo XXI wieku, komunikacja interpersonalna, samoświadomość, HR, IT oraz Project Management.